Białko całkowite
[TP]  total protein

Wartości referencyjne*

Populacja Ilość Wiek g/dl g/l
samce[1-16] 4,3-7,4  43-74
samce albino[1, 2, 5] 28 16-32 tygodni 5,1-7,4 51-74
samce[3] 15 10 tygodni 4,4-5,6 44-56
samce[3] 15 12 tygodni 4,4-5,2 44-52
samce[3] 9 14-16 tygodni 4,9-6,4 49-64
samce[13] 279 16-24 tygodni 4,7-6,7 47-67
samce niekastrowane[3] 22 6,5-7,2 65-72
samce kastrowane[1] 5 5,4-6,4 54-64
samice[1-16] 4,3-7,4 43-74
samice albino[1] 11 5,1-6,1 51-61
samice niekastrowane[2] 5 5,6-7,2 56-72
samice w rui[3] 10 5,4-6,3 54-63
samice i samce[27] 111 11 tyg. – 9 lat 5,4-7,8 54-78***

Uwaga!
* Powyższe wartości referencyjne (normy) zostały opracowane w latach 1979-1989, na małych ilościowo populacjach młodych fretek (8 miesięcy), sedowanych (eter, chlorowodorek ketaminy lub inne) przed pobraniem krwi z żył brzusznych, szyjnych lub z serca oraz żywionych pokarmem komercyjnym (suchym), co miało 
wpływ na niższe wartości hematokrytu, hemoglobiny i erytrocytów oraz innych parametrów (na wartości referencyjne mają wpływ: wiek, płeć, badana populacja, warunki bytowe (dieta, period świetlny, temperatura, itp.), metody pobierania (odczynniki, grubość igły, czas, itp.), metody oznaczenia oraz badania w danym laboratorium)
** wartości referencyjne dla psów i kotów (psy: 55-75 g/l; koty: 60-80 g/l)[24]
*** wartości referencyjne dla fretek: 54-78 g/l [111 clinically healthy ferrets (age 11 weeks to 9 years; 61 male, 50 female). Age, sex (male or female).][27]
  

Poziom białka całkowitego w krwi rośnie z wiekiem…
  

Powiązane badania

Należy pamiętać, iż dany parametr rozpatrujemy łącznie z innymi, dla uzyskania pełnego i faktycznego obrazu stanu zdrowia fretki:

Wzrost [hiperproteinemia]

  • odwodnienie
  • wysiłek i praca kończyną (wzrost o 10%)
  • zbyt długa staza (ucisk) naczyń podczas pobierania krwi (powoduje ucieczkę wody do tkanek i zagęszczenie próbki krwi)
  • wiek
  • hemoliza, np. w wyniku infekcji bakteryjnej, kroplówki dożylnej, niektórych leków (np. rybawiryna) 
  • choroby z autoagresji, np.: toczeń rumieniowaty układowy, reumatoidalne zapalenie stawów i inne
  • przewlekłe stany zapalne lub infekcjach jak wirusowe zapalenie wątroby
  • nadczynność białkotwórcza wątroby
  • choroby wątroby, tj.: marskość, przewlekłe zapalenia
  • choroby nowotworowe (lymphosarcoma, plazmocytoma)
  • choroby szpiku kostnego (szpiczak mnogi)
  • choroby układu chłonnego – nadmierna produkcja immunoglobulin (czyli przeciwciał układu odpornościowego)

Dieta bogata w białko lub zwiększenie jego spożycia nie powoduje wzrostu stężenia białka całkowitego we krwi… 
  

Spadek [hipoproteinemia]

Hiporoteinemia może być wynikiem obniżenia syntezy białek, utraty białek lub rozcieńczenia krwi:

  • przewodnienie
  • niedobory żywieniowe białka w diecie
  • nadmierna utrata białka przez nerki (np. choroby nerek przebiegające z białkomoczem, w przebiegu kłębuszkowego zapalenia nerek, nefropatii cukrzycowej, amyloidozy nerek, itd.)
  • nadmierna utrata białka przez przewód pokarmowy (np. stany zapalne przewodu pokarmowego, nowotwory przewodu pokarmowego, uchyłki, itd.)
  • zaburzenia wchłaniania białek w jelicie (np. choroby zapalne jelit, zespoły złego wchłaniania przez jelita, ciężkie biegunki, celiakia)
  • zahamowanie syntezy białek w wątrobie (np. atrofia i zwłóknienie wątroby, toksyczne uszkodzenie wątroby, marskość wątroby)
  • nadmierna utrata białka przez skórę (np. rozległe oparzenia, łuszczyca, pęcherzyca)
  • sepsa
  • rozległe urazy; przewlekłe krwawienia, krwotoki
  • zaawansowane choroby nowotworowe
  • błąd przy pobraniu krwi (np. zaniżone stężenie białka krwi z powodu rozcieńczenia, spowodowane złą pozycją podczas pobierania krwi)
  • nadczynność tarczycy
  • zapalenie otrzewnej
  • gorączka (stany powodujące rozpad białka)
  • ciąża, laktacja (wzmożone zapotrzebowanie na białko)
  • nadmiar estrogenów

Stężenie białka całkowitego w osoczu w warunkach prawidłowych wynosi 54-78 g/l… Za krytyczny poziom białka całkowitego uznaje się 40 g/l – poniżej tego poziomu może dochodzić do rozwoju obrzęków i znacznego spadku wypełnienia łożyska naczyniowego, tzw. hipowolemii (białka odpowiadają w dużej mierze za utrzymanie płynu w łożysku naczyniowym, gdy białka jest za mało dochodzi do ucieczki wody do tkanek)…
 

Opis

Oznaczenie stężenia białka całkowitego może odzwierciedlać:

  • stan odżywienia
  • choroby nerek
  • choroby wątroby 
  • choroby nowotworowe
  • wiele innych schorzeń

Białko całkowite we krwi to zbiór wszystkich frakcji białek krwi, takich jak:

  • albuminy, ok. 55-65%
  • globuliny:
    – ok. 3-5% alfa1-globuliny
    – 7-10% alfa2-globuliny
    – 9-13% beta-globuliny
    – 14-20% gamma-globuliny
  • fibrynogeny
  • lipoproteiny
  • glikoproteiny 
  • i wiele innych (dotąd poznano ponad 500 białek występujących we krwi, a liczba ich stale rośnie)

Oprócz białek występujących na stałe we krwi, istnieją też białka pojawiające się w osoczu okresowo, w przypadku stanów chorobowych, np.:

  • białka wydzielane przez komórki nowotworowe 
  • lub białka będące produktem rozpadu komórek

Prawidłowy poziom białka całkowitego we krwi zależy głównie od równowagi między wytwarzaniem, a rozpadem dwóch głównych frakcji białkowych krwi:

  • albumin, które są nośnikiem małych cząsteczek różnych związków, a ich głównym zadaniem jest niedopuszczenie do przenikania płynu z naczyń krwionośnych
  • oraz globulin, w skład których wchodzą enzymy, przeciwciała i ponad 500 pozostałych białek

Białka krwi pełnią następujące role:

  • są ważnym materiałem budulcowym wszystkich komórek i tkanek
  • odgrywają znaczącą rolę dla rozwoju i zdrowia organizmu
  • tworzą strukturę większości narządów
  • mogą pełnić funkcję receptorów, hormonów i enzymów regulujących wiele funkcji organizmu
  • odpowiadają za dystrybucję płynów pomiędzy przestrzenią wewnątrznaczyniową i pozanaczyniową 
  • biorą udział w procesach krzepnięcia krwi (np. fibrynogen)
  • pełnią funkcje transportowe, są nośnikami hormonów, leków, metali we krwi, metabolitów (albuminy, haptoglobina)
  • biorą udział w reakcjach odpornościowych, np. immunoglobuliny – przeciwciał wytwarzanych przez komórki układu odpornościowego, białka układu dopełniacza, białka ostrej fazy
  • są składnikami układu buforującego, czyli odpowiedzialnego za utrzymanie równowagi kwasowo-zasadowej, a co za tym idzie, pH organizmu fretek na poziomie 6-6,5 (nawet niewielkie wahania pH mogą doprowadzić do śmierci)

Uwaga!

Podane wartości referencyjne nie są wartościami stałymi. Ich wielkość zależy od wielu czynników: wieku, płci i metody oznaczenia użytej w laboratorium – wartości liczbowe przedstawione jako wyniki mogą mieć różne znaczenie w różnych laboratoriach. Wartości podane przez autorów mają jedynie charakter orientacyjny. Indywidualny wynik należy porównać z zakresem referencyjnym dla konkretnego oznaczenia. Zaleca się, aby wyniki konsultować z własnym lekarzem weterynarii.

Uwaga!

Większość książek lub artykułów, wykorzystanych do opracowania niniejszego tematu, zostało opublikowanych jakiś czas temu, w związku z powyższym niektóre dane, metody leczenia i leki mogą być nieaktualne (wycofane z obrotu lub nigdy nie dopuszczone do obrotu w Polsce), ale Wasz lekarz weterynarii na pewno będzie wiedział czym można je zastąpić.

Większość informacji na tych stronach napisali ludzie, którzy mają duże doświadczenie w hodowli fretek jednak nie są weterynarzami. Wszystkie teksty były konsultowane ze specjalistami.

Każda chora fretka powinna natychmiast znaleźć się u wykwalifikowanego i doświadczonego weterynarza, który specjalizuje się w leczeniu fretek. Pamiętaj fretki należą do zwierząt, u których symptomy choroby występują bardzo późno, co może prowadzić do ich nagłej śmierci. Nie próbuj żadnych “domowych sposobów” bez konsultacji ze specjalistą, nawet jeśli jakiś znajdziesz gdzieś w tekście na tej stronie. Informacje tu zawarte mogą powiększyć Twoją wiedzę i wyczulić Cię na niespecyficzne objawy w zachowaniu Twojej fretki, ale pamiętaj niewłaściwa, samemu postawiona diagnoza może decydować o jej życiu.

Wszystkie prawa zastrzeżone!

by: Ana

foto: 
1) ferretta.pl
Fotki, zdjęcia i ryciny zamieszczono w celach poglądowych, dydaktycznych, informacyjnych lub szkoleniowych • 
© All rights reserved or Some rights reserved, publikacja powyższych zdjęć wymaga zgody autorów

literatura:
[1] „The ferret, Mustela putorius furo, as a new species in toxicology”, P.C. Thornton, Pauline A. Wright, P.J. Sacra & T.E.W. Goodier, Laboratory Animals (13) 1979, s. 119-124
[2] „Haematological and serum chemistry profiles of ferrets (Mustela putorius furo)”, Elsbeth J. Lee, W.E. Moore, H.C. Fryer & H.C. Minocha, Laboratory Animals (12) 1982, s. 133-137
[3] „Biology and diseases of the ferret” Fox JG., 1988, 1998
[4] „Normal Parameters and Laboratory Interpretation of Disease States in the Domestic Ferret,” article by Dr. Tom Kawasaki, 1994
[5] „Ferret husbandry, medicine, and surgery” John H. Lewington, 2000
[6] „Ferrets, Rabitts & Others: Clinical Medicine and Surgery”, Katherine E. Quesenberry and James W. Carpenter, 3rd edition, Saunders, 2012
[7] „Fretki: warunki zdrowotne, hodowla, rozpoznanie i leczenie chorób” Maggie Lloyd, 1999
[8] „Species specific hematology” Zimmerman K.L., Moore D.M., Smith S.A., Schalm’s veterinary hematology, 6th ed., Ames, Iowa: Wiley-Blackwell: 2010:852-917
[9] „Exotic companion medicine handbook for veterinarians” Cathy A. Johnson-Delaney, Eastside Anian & Exotic Animal Medical Center Kirkland, Washington, 2008
[10] „Ferrets: Clinical Pathology and Sample Collection” Morrisey J.K., Ramer J., Reavill D.R. (ed), Veterinary Clinics of North America, Exotic Practice: September 1999, s. 553-564
[11] „Diagnostics and restraint of the domestic ferret” Morrisey J.K., J.W. Carpenter, and C. Kolmstetter, Vet. Med. Vol 91(12), 1996, s. 1084-1097
[12] „Laboratory Reference Ranges for Selected Avian, Mammalian and Reptilian Species” Fudge A.M., Laboratory Medicine, Avian and Exotic Pets, W.B. Saunders, Philadelphia USA, s.269-727, 2000 
[13] „The Laboratory Ferret”, C. Andrew Matchett, rena Marr, Felipe M. Berard, Andrew G. Cawton, Sonya P. Swing, CRC Press, A volume in The Laboratory Animal Pocket Reference Series, 2012
[14] „Schalm’s Veterinary hematology” Douglas J.Weiss, K. Jane Wardrop, 6th ed., Wiley-Blackwell, 2010, s. 888-892
[15] „Ferret Medicine”, Joerg Mayer DVM, Gretchen Kaufman DVM, Cummings School of Veterinary Medicine at Tufts University, 2009
[16] „Drobne ssaki” Prof. MVDr. Zdenek Knotek, CSc, MVDr. Zora Knotkova, CSc., Brno 2004
[17] „Tchórz” Marcin Brzeziński, Jerzy Romanowski, 1997
[18] „Hodowla tchórzy” Maria Bednarz, Andrzej Frindt, 1991
[19] „Ferret for dummies” K. Schilling, 2007
[20] „How to read your report” Wellness Inc., 1993
[21] „Practical ferret medicine and surgery for the private practitioner” Finkler M., 1993
[22] „Ferret medicine and surgery” Brown S., 1992, 2001
[23] „Ferret breeding” James McKay, 2006
[24] „Wartości referencyjne podstawowych badań laboratoryjnych w weterynarii”, Anna Winnicka, SGGW, 2008 
[25] „Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej” Dembińska-Kieć A., Naskalski J.W., Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-137-2
[26] „Badania laboratoryjne – Zakres norm i interpretacja” Hyla-Klekot L., Kokot F., Kokot S. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2011, ISBN 978-83-200-4301-3
[27] „Reference ranges for laboratory parameters in ferrets” Hein J , Spreyer F, Sauter-Louis C, Hartmann K., Vet Rec. 2012 Sep 1;171(9):218. doi: 10.1136/vr.100628. Epub 2012 Aug 2.