• Uwaga!
    Poniżej, zamieszczone są zdjęcia bardzo chorych fretek lub wykonane w trakcie przebiegu operacji chirurgicznej! Obrazy te mogą być niewskazane dla osób nadwrażliwych na widok krwi lub otwartych ran!

Uwaga! Poniżej, zamieszczone są zdjęcia bardzo chorych fretek lub wykonane w trakcie przebiegu operacji chirurgicznej, które mogą być niewskazane dla osób nadwrażliwych na widok krwi lub otwartych ran!

  Splenektomia jest to częściowe lub całkowite, chirurgiczne usunięcie śledziony… Wskazaniami do jej wykonania u fretek może być:

  • pęknięcie śledziony
  • torbiel
  • nowotwór
  • niektóre choroby krwi, jak białaczka czy małopłytkowość
  • splenomegalia (en. hypersplenism) – powiększenie śledziony, występuje dość często u fretek i nie wymaga ingerencji chirurgicznej jeżeli nie wykazuje innych zmian chorobowych (guzy nowotworowe) i jej wielkość nie powoduje ucisku na inne organy

Fretki całkiem dobrze znoszą brak śledziony i rokowania są dobre…

Fotoreportaże

  • Pacjent: samica fretki (Gaja)
  • Wiek: 7 lat, 4 miesiące
  • Kastracja: 23 kwietnia 2015 – (7 lat), wskazanie – nowotwór jajników
  • Lekarz weterynarii: dr Paweł Botko
  • Zabieg: usunięcie śledziony, wykazującej zmiany nowotworowe (palpacyjnie wyczuwalny guz)
  • Data diagnozy: 01 sierpnia 2015 (kwartalna kontrola po kastracji) – zdiagnozowane 30 dni wcześniej i określone na wielkość ‚ziarna fasoli’
  • Badania: morfologia, mocz, badanie kliniczne, USG
  • Data zabiegu: 29 sierpnia 2015, godz. 08:00 – 09:00 – zmiana wielkości ‚kasztana’
  • Wywiad:dieta: mięsno-kostna od 7 tygodnia życia – zabiegi: implant (17 11 2014), brak reakcji na implant – podejrzenie nowotworu jajników – kastracja (23 kwietnia 2015 – 7 lat) – choroby przewlekłe: brak – rozród: 25 04 2010 (6/10 maluszków) – przedłużony poród do 48h, 25 04 2013 (6 maluszków)

Wycięta zmiana wielkości ‚kasztana’…

  • Pacjent: samiec fretki (Sheldon)
  • Wiek: 5 lat, 2 miesiące
  • Kastracja: wrzesień 2010 (w wieku 6 miesięcy)
  • Lekarz weterynarii: dr Sabina Galganek-Rajchel
  • Zabieg: usunięcie śledziony, wykazującej zmiany nowotworowe (chłoniakomięsak)
  • Data diagnozy: tydzień przed zabiegiem guz śledziony o średnicy 3,5cm i płyn w jamie brzusznej
  • Badania: RTG, morfologia, biochemia, mocz
  • Data zabiegu: 29 sierpnia 2015
  • Wywiad: dieta: mięsno-kostna – zabiegi: implant (? – ? lat) – choroby przewlekłe: cukrzyca (01 2015) – rozród: nie dotyczy

  • Pacjent: samiec fretki (Dyzio)
  • Wiek: orientacyjnie około 4-5 lat (znajda)
  • Kastracja: znaleziony wykastrowany
  • Lekarz weterynarii: dr Hanna Lisiecka-Kozieł
  • Zabieg: usunięcie śledziony, wskazanie – splenomegalia
  • Data diagnozy: 01 maja 2014
  • Badania: morfologia, mocz, badanie kliniczne, USG: – Opis: Śledziona o wymiarach 13×4,5×1,5cm bez makroskopowo widocznych zmian ogniskowych. – Makroskopowo: Budowa śledziony częściowo zatarta przez przekrwienie bierne. Obecne są liczne ogniska krwiotworzenia pozaszpikowego. – Uwagi: Obserwowane zmiany mogą być wtórne do zmian w szpiku kostnym
  • Data zabiegu: 11 czerwca 2014, godz. 11:00-12:00
  • Histopatologia: Krwiotworzenie pozaszpikowe
  • Wywiad:dieta: mięsno-kostna od listopada 2013 (około 3-4 rok życia) – zabiegi: kastracja – choroby przewlekłe: insulinoma, powiększone lewe nadnercze – rozród: b/d


Opieka przedoperacyjna

Zabiegi wykonywane pod narkozą są ryzykowne… Powinniśmy wybrać doświadczonego lekarza z odpowiednią praktyką i odpowiednio przygotowaną oraz wyposażoną salą operacyjną… Powyższe, zapewni zminimalizowanie ryzyka wystąpienia komplikacji podczas samej operacji jak i zminimalizuje powikłania pooperacyjne… Naszym obowiązkiem jest jeszcze przestrzeganie następujących zasad przedoperacyjnych:

  • wykonać morfologię, badanie krwi dla określenia krwinek czerwonych (RBC) i płytek (PLT), aby wykluczyć niedokrwistość i określić czas krzepliwości
  • 4 godziny przed operacją odstawić pokarm
  • wodę można podawać do samej operacji
  • nie wykonywać nadplanowych zabiegów, typu szczepienie, odrobaczenie, gdyż mogą osłabić układ odpornościowy fretki i stać się przyczyną niebezpiecznych infekcji (zabiegi te powinny być wykonywane w odpowiednim czasie i w przypadku całkowicie zdrowych zwierząt)

Opieka pooperacyjna

Każde zwierze może inaczej reagować na narkozę, więc może zupełnie inaczej przejść sam zabieg jak i okres pooperacyjny:

  • dobrze gdy zwierzę dostanie narkozę wybudzeniową po operacji (tu słyszałam głosy za i przeciw – raczej niezalecana w przypadku nadwrażliwości fretek na wszelkie operacyjne medykamenty)
  • najlepiej jak zwierzę pozostanie przez kilka godzin po zabiegu pod obserwacją lekarza na wypadek komplikacji pooperacyjnych, które mogą wystąpić, np. wstrząs anafilaktyczny, zatrucie narkozą, arytmia serca, krwawienia lub problemy oddechowe
  • fretkę oddzielamy od innych zwierząt do wcześniej przygotowanej klatki „izolatki” na minimum trzy doby, do siedmiu
  • przez pierwsze 7 dni, ograniczamy także aktywność ruchową fretki, np. wspinanie się, skakanie, itp. – najlepiej usunąć wiszące wysoko hamaki i zdjąć półki w klatce
  • przez 3-4 godziny po operacji nie podajemy pokarmu (aby ewentualne torsje nie rozerwały szwów)
  • wodę podajemy bez ograniczeń
  • po 3-4 godzinach po operacji podajemy pokarm, ale w mniejszych, a częstszych posiłkach przez okres 1-2 dni – menu pooperacyjne, które przez kilka dni będziemy stosować, zanim znów nie wrócimy do standardowego pokarmu, najlepiej ustalić z lekarzem, chyba że zmiana diety nie jest wymagana (w skład diety rekonwalescencyjnej powinny wchodzić dotychczasowe surowe produkty i mięsa, ale w zmienionej, płynnej postaci – lepiej strawne, lepiej przyswajalne i bardziej energetyczne – pokarm miksujemy z letnią wodą, rosołem)
  • dobrze jest również ustalić z lekarzem weterynarii leki przeciwbólowe, które możemy podawać przez okres 48 godzin po operacji
  • fretki z reguły nie są zainteresowane swoimi ranami, nie liżą ich, więc nie jest konieczne zabezpieczanie rany opatrunkami, kołnierzami, czy specjalnymi ubrankami pooperacyjnymi (fretki i tak bardzo szybko się z nich „rozbierają”)… zdarzają się fretki mniej zdyscyplinowane, które powinny być pod stałą obserwacją, aby móc szybko zaradzić na „rozprucie” – pamiętaj o wyznaczonej wizycie kontrolnej i zdjęciu szwów (po 7-10 dniach od operacji)

Po operacji należy obserwować czy fretka:

  • bez problemów oddycha
  • wypróżnia się – robi siku i „kupsztale”
  • ma różowe dziąsła i ciepłe łapki
  • nie krwawi (zazwyczaj w ciągu 24 godzin po operacji)

Przeważnie już kilka godzin po operacji lub następnego dnia, fretka zachowuje się całkowicie normalnie, może tylko trochę więcej spać i wydawać się bardziej wyciszona, ale to dobry objaw podczas rekonwalescencji… Może również mniej jeść, a wydalany kał będzie czarnego koloru (z krwią – do 48 godzin po operacji)… Ale, gdy:

  • fretka znów stanie się apatyczna i nie będzie jeść oraz pić
  • widzisz obrzęk, zaczerwienienie lub wyciek z miejsca zabiegu/cięcia (infekcja w ciągu 48-72 godzin od operacji)
  • ma blade błony śluzowe i zimne łapki (niską temperaturę)

to natychmiast udaj się do lekarza, gdyż może to być pierwszy objaw komplikacji pooperacyjnych…

Uwaga!

W przypadku splenektomii, miesiąc po zabiegu, należy skontrolować morfologię fretki pod względem:

  • ilości płytek (PLT) – obserwuje się znaczny wzrost tego parametru i należy go regulować farmakologicznie
  • ilości krwinek czerwonych, aby reagować i przeciwdziałać ewentualnej anemii

Dieta

Wspomagająca dieta, wysokoenergetyczna i lekkostrawna, to:

Do koktajlu można dodawać:

  • mielone, surowe kości lub skorupki jaj, w zależności co jest korzystniejsze, w odniesieniu do możliwych, współistniejących problemów z nerkami
  • całe jajko przepiórcze
  • masło, tłustą śmietanę lub olej z łososia w zastępstwie ciężkostrawnych skór, łoju, słoniny
  • gotowaną marchewkę i pietruszkę (nać pietruszki po sparzeniu)
  • leki i zioła, które można wykorzystać w terapii wspomagającej wątrobę, nerki i jelita po narkozie: Zentonil (sylibina/fosfolipidy – 20mg/kg mc), esseliv duo, essentiale (fosfolipidy), hepatil (ornityna), propolis plus – dawki lub odpowiedniki weterynaryjne, należy bezwzględnie, uzgodnić z prowadzącym lekarzem weterynarii!
  • zioła: ostropest plamisty (sylimarol), siemię lniane (lekkostrawny błonnik), w postaci świeżo mielonych ziaren
  • witaminy: A (wątróbka indycza – max. 9g na posiłek), D (tran), E (olej rybi, lniany) i K2 (jajko przepiórcze) oraz C

Kilka dni po zabiegu podajemy mniejsze posiłki (najlepiej płynne) oraz suplementujemy krew (hemoglobinę) i witaminy z żelazem, np. syrop Axofer B Complex oraz leki przeciwpłytkowe po kontroli morfologii… … Uwaga! Większość książek lub artykułów, wykorzystanych do opracowania niniejszego tematu, zostało opublikowanych jakiś czas temu, w związku z powyższym niektóre dane, metody leczenia i leki mogą być nieaktualne (wycofane z obrotu lub nigdy nie dopuszczone do obrotu w Polsce), ale Wasz lekarz weterynarii na pewno będzie wiedział czym można je zastąpić. Większość informacji na tych stronach napisali ludzie, którzy mają duże doświadczenie w hodowli fretek jednak nie są weterynarzami. Wszystkie teksty były konsultowane ze specjalistami. Każda chora fretka powinna natychmiast znaleźć się u wykwalifikowanego i doświadczonego weterynarza, który specjalizuje się w leczeniu fretek. Pamiętaj fretki należą do zwierząt, u których symptomy choroby występują bardzo późno, co może prowadzić do ich nagłej śmierci. Nie próbuj żadnych “domowych sposobów” bez konsultacji ze specjalistą, nawet jeśli jakiś znajdziesz gdzieś w tekście na tej stronie. Informacje tu zawarte mogą powiększyć Twoją wiedzę i wyczulić Cię na niespecyficzne objawy w zachowaniu Twojej fretki, ale pamiętaj niewłaściwa, samemu postawiona diagnoza może decydować o jej życiu. Wszystkie prawa zastrzeżone!opracowanie: 31 08 2015 by: Ana, Amaszka foto: 1) ferretta.pl 2) Amaszka 3) lek. wet. Hanna Lisiecka-Kozieł © Fotki, zdjęcia i ryciny zamieszczono w celach poglądowych, dydaktycznych, informacyjnych lub szkoleniowych © All rights reserved or Some rights reserved, publikacja powyższych zdjęć wymaga zgody autorów  literatura: [1] „Tchórz” Marcin Brzeziński, Jerzy Romanowski, 1997 [2] „Hodowla tchórzy” Maria Bednarz, Andrzej Frindt, 1991 [3] „Fretki: warunki zdrowotne, hodowla, rozpoznanie i leczenie chorób” Maggie Lloyd, 1999 [4] „Biology and diseases of the ferret” Fox JG., 1988, 1998 [5] „Ferret husbandry, medicine, and surgery” John H. Lewington, 2000 [6] „Ferret for dummies” K. Schilling, 2007 [7] „How to read your report” Wellness Inc., 1993 [8] „Practical ferret medicine and surgery for the private practitioner” Finkler M., 1993 [9] „Ferret medicine and surgery” Brown S., 1992, 2001 [10] „Ferret breeding” James McKay, 2006 [11] „Fretki – specyfika chowu pokojowego oraz najważniejsze problemy zdrowotne”, Dr Ewa Śmielewska-Łoś, lek. wet. Tomasz Piasecki, Magazyn Weterynaryjny vol. 11 nr 74/2002 [12] „Gastrointestinal Disease in Ferrets” Katrina D. Ramsell PhD, DVM, veterinarypartner.com, 2012 [13] „Immunologia” Jakub Gołąb, Marek Jakóbisiak, Witold Lasek, Tomasz Stokłosa: Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa: 2007, s. 6. ISBN 978-83-01-15154-6 [14]  „Fizjologia zwierząt: podręcznik dla studentów wydziałów medycyny weterynaryjnej, wydziałów biologii i hodowli zwierząt akademii rolniczych i uniwersytetów” Tadeusz Krzymowski, Jadwiga Przała, Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa: 2005, s. 282. ISBN 83-09-01792-8 [15] „The Mystery of Splenomegaly in Ferrets” Dr. Bruce Williams, DVM, Ferret Central 1998 [16] „Splenomegaly in ferrets” Dr. Susan Brown, DVM, Ferret Central 1998 [17] „Effects of splenomegaly” Dr. Mike Dutton, DVM, Ferret Central 1998 [18] „Postoperative care for splenectomy” Dr. Charles Weiss, DVM, Ferret Central 1998 [19] „Managing the ferret with the enormous spleen” Dr. Nico J. Schoemaker, DVM, PhD, NAVC Conference 2008 [20] „Ferrets, Rabbits and Rodents; Clinical Medicine and Surgery, 1st ed,” Hillyer EV, Quesenberry KE (eds.) – Hillyer EV. Part II of cardiovascular diseases, Philadelphia: WB Saunders 1997, pp 71–76 [21] „Ferrets, Rabbits and Rodents; Clinical Medicine and Surgery, 2nd ed,” Hillyer EV, Quesenberry KE (eds.) – Morrisey JK. Part II of cardiovascular diseases, Philadelphia: WB Saunders 2003, pp 66–71 [22] „Ferret Spleen Diseases” Adrienne Kruzer, RVT, Exotic Pets Expert: Exotic Pets – Ferret Health and Diseases, 2015

   

by
Anathea
ad
31 08 2015
ed
30 09 2016
Uwaga!
  • ferretta

    Splenektomia jest to częściowe lub całkowite, chirurgiczne usunięcie śledziony u fretki…

  • ferretta

    Nowy przykład splenomegalii…