Układ odpornościowy, inaczej układ immunologiczny, jest układem umożliwiającym działanie mechanizmów obronnych organizmu przed różnymi patogenami chorobotwórczymi wewnętrznymi i zewnętrznymi… Układ ten ochrania organizmy przed infekcją na kilku poziomach…

Budowa i funkcje

Zrozumienie istoty choroby wymaga poznania budowy i działania układu odpornościowego fretki… W skład układu odpornościowego wchodzą:

  • narządy limfoidalne, w których powstają i dojrzewają limfocyty T i limfocyty B (n. centralne) oraz przebiega odpowiedź immunologiczna (n. obwodowe): – szpik kostny (Limfocyty B) – grasica (limfocyty T) – węzły chłonne – śledziona – grudki limfatyczne (łac. folliculus limphaticus) samotne (łac. folliculi solitari) i skupione (łac.folliculi lymphatici aggregati) – MALT (en. mucose associated lymphoid tissue), tj. tkanki limfoidalne związane z błoną śluzową – NALT (en. nose associated lymphoid tissue), tj. tkanki związane z jamą nosowo-gardłową – BALT (en. bronchus associated lymphoid tissue), tj. tkanki związane z oskrzelami – GALT (en. gut-associated lymphoid tissue), tj. tkanki limfatyczne występujące w obrębie przewodu pokarmowego
  • naczynia chłonne (łac. vasa lymphatica): – włosowate naczynia limfatyczne – znajdują się w tkankach, są cienkie, zbudowane ze śródbłonka – przewody limfatyczne – powstają na skutek połączenia naczyń limfatycznych włosowatych
  • komórki uczestniczące w reakcjach immunologicznych
  • przeciwciała, cytokiny itp.

Umożliwiają one działanie mechanizmów obronnych organizmu, mających na celu wykrywanie różnorodnych czynników chorobotwórczych i jego ochronę poprzez:

  • identyfikację i likwidowanie patogenów i komórek nowotworowych
  • wykrycie czynników chorobotwórczych, począwszy od wirusów, po robaki pasożytnicze poprzez rozróżnianie zdrowych komórek i tkanek organizmu od chorych, w celu jego prawidłowego funkcjonowania

W podrozdziałach dotyczących układu odpornościowego skupimy się na omówieniu kilku chorób dotyczących dysfunkcji tego układu u fretek… Mam nadzieje, że będą to pomocne opracowania…

Choroby

Do najczęstszych chorób układu odpornościowego należy zaliczyć:

  • nowotwory tkanki limfatycznej
  • chłoniakomiesak w formie dużych guzów (śledziona, węzły chłonne), w formie rozsianej (grasica, śledziona, węzły chłonne)
  • grasiczak
  • tłuszczaki szpiku (mają wygląd białych lub żółtych guzków, podobnych do wosku lub tłuszczu)[3]

Objawy

Każda część układu odpornościowego ma określoną funkcję, uszkodzenie poszczególnych jego odcinków może powodować różne objawy, które mogą postępować miesiącami, a nawet latami i być niezauważalne lub bagatelizowane:

  • częste infekcje
  • wymioty
  • spadek masy ciała
  • brak zainteresowania jedzeniem
  • osowiałość
  • matowe futro
  • guzy w jamie brzusznej
  • powiększenie węzłów chłonnych
  • biegunki – krwiste i/lub śluzowate, galeretowate stolce
  • słaba strawność – ziarnisty kał
  • zwiększenie objętościowe i ilościowe kału
  • powiększone węzły chłonne
  • powiększona śledziona (splenomegalia)

Wiele fretek nie ma wszystkich objawów lub są one słabo uwidocznione, albo pojawiają się i samoistnie zanikają…

Przyczyny

Wiele chorób układu odpornościowego nie ma jasno określonych przyczyn, ale lekarze weterynarii wymieniają kilka, potencjalnie najczęstszych:

  • nowotwory
  • infekcje bakteryjne, np. Helicobacter mustelae, Lawsonia intracellularis i inne
  • infekcje pasożytnicze, np. kokcydioza – Eimeria furonis
  • owrzodzenie żołądka i jelit
  • odpowiedź immunologiczna układu odpornościowego
  • stres
  • koronawirusy
  • zbyt wysoka temperatura pomieszczeń
  • zbyt liczna ilość fretek
  • słaba higiena
  • brak dostępu do czystej, świeżej wody
  • głodówki
  • wtórne powikłania innych chorób, tj.: chłoniak, insulinoma, nadczynność nadnerczy, niewydolność nerek, itd., itp.
  • wtórne powikłania poszczepienne

Uwaga! Większość książek lub artykułów, wykorzystanych do opracowania niniejszego tematu, zostało opublikowanych jakiś czas temu, w związku z powyższym niektóre dane, metody leczenia i leki mogą być nieaktualne (wycofane z obrotu lub nigdy nie dopuszczone do obrotu w Polsce), ale Wasz lekarz weterynarii na pewno będzie wiedział czym można je zastąpić. Większość informacji na tych stronach napisali ludzie, którzy mają duże doświadczenie w hodowli fretek jednak nie są weterynarzami. Wszystkie teksty były konsultowane ze specjalistami. Każda chora fretka powinna natychmiast znaleźć się u wykwalifikowanego i doświadczonego weterynarza, który specjalizuje się w leczeniu fretek. Pamiętaj fretki należą do zwierząt, u których symptomy choroby występują bardzo późno, co może prowadzić do ich nagłej śmierci. Nie próbuj żadnych “domowych sposobów” bez konsultacji ze specjalistą, nawet jeśli jakiś znajdziesz gdzieś w tekście na tej stronie. Informacje tu zawarte mogą powiększyć Twoją wiedzę i wyczulić Cię na niespecyficzne objawy w zachowaniu Twojej fretki, ale pamiętaj niewłaściwa, samemu postawiona diagnoza może decydować o jej życiu. Wszystkie prawa zastrzeżone!opracowanie: 31 08 2015 by: Ana foto: 1) ferretta.pl © Fotki, zdjęcia i ryciny zamieszczono w celach poglądowych, dydaktycznych, informacyjnych lub szkoleniowych © All rights reserved or Some rights reserved, publikacja powyższych zdjęć wymaga zgody autorów  literatura: [1] „Tchórz” Marcin Brzeziński, Jerzy Romanowski, 1997 [2] „Hodowla tchórzy” Maria Bednarz, Andrzej Frindt, 1991 [3] „Fretki: warunki zdrowotne, hodowla, rozpoznanie i leczenie chorób” Maggie Lloyd, 1999 [4] „Biology and diseases of the ferret” Fox JG., 1988, 1998 [5] „Ferret husbandry, medicine, and surgery” John H. Lewington, 2000 [6] „Ferret for dummies” K. Schilling, 2007 [7] „How to read your report” Wellness Inc., 1993 [8] „Practical ferret medicine and surgery for the private practitioner” Finkler M., 1993 [9] „Ferret medicine and surgery” Brown S., 1992, 2001 [10] „Ferret breeding” James McKay, 2006 [11] „Fretki – specyfika chowu pokojowego oraz najważniejsze problemy zdrowotne”, Dr Ewa Śmielewska-Łoś, lek. wet. Tomasz Piasecki, Magazyn Weterynaryjny vol. 11 nr 74/2002 [12] „Gastrointestinal Disease in Ferrets” Katrina D. Ramsell PhD, DVM, veterinarypartner.com, 2012 [13] „Immunologia” Jakub Gołąb, Marek Jakóbisiak, Witold Lasek, Tomasz Stokłosa: Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa: 2007, s. 6. ISBN 978-83-01-15154-6 [14]  „Fizjologia zwierząt: podręcznik dla studentów wydziałów medycyny weterynaryjnej, wydziałów biologii i hodowli zwierząt akademii rolniczych i uniwersytetów” Tadeusz Krzymowski, Jadwiga Przała, Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa: 2005, s. 282. ISBN 83-09-01792-8

   

  • ferretta

    Choroby układu odpornościowego u fretek…