foto: http://abouwww.zbiorkanaburka.pl/zbiorka/408/fretka-potrzebuje-pomocy/ fretka: Elsa pod opieką SPF Kto ma fretkę, ten na pewno zauważył ich specyficzne „rytuały” – wycieranie pupska o podłogę po załatwieniu swoich potrzeb fizjologicznych (siusiania czy kupkania), obcieranie „podwozia” o każdy wystający przedmiot, występ ponad poziom podłogi, chociażby naszą stopę w kapciu lub bez, załatwianie się w różnych miejscach, byle nie w wyznaczonym do tego celu – kuwecie!… Takie zachowanie dotyczy zarówno samic, jak i samców, i może być mylone ze „znaczeniem terenu” w chwilach odzewu terytorializmu (wizyta gości ludzkich i/lub zwierzęcych) lub w czasie „rujek”, przypadającym na okres rozrodczy (od stycznia do września bez znaczenia czy kastrowana fretka, czy nie), czy utożsamiane z zatkanymi gruczołami przyodbytowymi, złośliwością fretki, itd., itp. … Oczywiście, każda z tych ewentualności może być prawdziwa… My, jako opiekunowie, powinniśmy wziąć pod uwagę iż wyżej opisane zachowanie może także oznaczać już istniejącą chorobę lub do niej predysponować… Obcieranie się o podłoże może skutkować obtarciami, powstawaniem mikro ranek w okolicach intymnych, a to z kolei może prowadzić do zakażeń układu moczowego, płciowego i innych… Kolejną chorobą, którą powinniśmy wykluczyć w takich sytuacjach, jest zakażenie dolnych dróg moczowych, które może być wywołane:

Zakażenia dolnych dróg moczowych – pęcherza (en. Cystitis), cewki moczowej, moczowodów, prostaty może być dość częstym schorzeniem u fretek, choć rzadko diagnozowanym przez weterynarzy lub spostrzeganym przez nas, opiekunów… Co oznacza, że nie zauważamy, iż fretka w ogóle choruje, gdyż choroba może przebiegać całkowicie bezobjawowo lub symptomy mogą być zbyt niejasne w odczycie nawet przez doświadczonych opiekunów… ;-| Infekcje i zakażenia mogą dotknąć fretkę w każdym wieku, ale zdecydowanie starszy wiek predysponuje do większej podatności na schorzenie, gdyż w tym wieku obserwuje się znaczny spadek odporności, powstawanie kamieni, chorób prostaty (samce), czy nowotworzenie…

Etiologia

Do zakażenia dróg moczowych może dochodzić w wyniku:

  • infekcji lub zakażeń bakteryjnych (głównie: Escherichia coli i Staphylococcus aureus; a także: Staphylococcus spp., Pseudomonas spp., Proteus spp., ziarniaki, itp.): – w okresie osłabionego układu odpornościowego (np. w czasie rui, przeziębienia, problemów trawiennych, po szczepieniu) – w przypadku problemów zastoinowych – niepełne opróżnianie pęcherza moczowego – w wyniku złej higieny – w czasie kryć – w wyniku posocznicy moczowej – w wyniku cyst, torbieli lub nowotworów, uciskających pęcherz lub pobliskie organy lub prowadzących do powiększenia prostaty i zakażenia w postaci ropni
  • śródmiąższowego zapalenia pęcherza moczowego, które może być wywołane stresem o różnej etiologii, powodującym ogólnoustrojową reakcję zapalną, wywołującą pojawienie się krwi i białych krwinek w moczu w konsekwencji infekujących błony śluzowe pęcherza oraz aktywującą wtórne zakażenie bakteryjne – podrażnienie, ból i krwawienie wzmaga z kolei stres i zataczamy „błędny krąg”
  • kamicy pęcherza, cewki moczowej lub nerkowej, które mogą spowodować infekcję bakteryjną, ponieważ ich materia może nieustannie drażnić błony śluzowe pęcherza moczowego i cewki moczowej: – kryształy zasadowe, powstają w moczu o pH zasadowym – powyżej 7,5 – kryształy kwaśne, powstające w moczu o pH kwaśnym – poniżej 5,5

Na choroby dolnych dróg moczowych na tle bakteryjnym, częściej narażone są samice, z uwagi na ich budowę anatomiczną (krótka cewka moczowa i mała odległość pomiędzy ujściem cewki a odbytem) oraz otwarte drogi rodne w okresie rozrodczym… Samce z kolei są narażone na większe ryzyko bakteriozy wtórnej do chorób związanych z niedrożnością dróg moczowych (złogi, kamice, torbiele, cysty, nowotwory prostaty czy stercza i inne), zwłaszcza te po kastracjach (komplikacje pooperacyjne) i ze współistniejącymi chorobami nadnerczy – endokrynopatia związana z nadnerczami często powoduje wytwarzanie estrogenów, które u samców są przyczyną metaplazji nabłonka płaskiego w prostacie; wydzielina i nagromadzenie keratyny powodują tworzenie się licznych, torbieli wokół szyjki pęcherza, co powoduje dysurię (bolesne oddawanie moczu – popiskiwanie/stękanie w kuwecie) i zatkanie cewki; mogą również ulegać zakażeniu… Należy także uwzględnić fakt, że infekcje bakteryjne często występują wtórnie do zupełnie innych chorób, całkowicie niezwiązanych z układem moczowym, np. cukrzyca (nie tak rzadka u fretek), wieloukładowe infekcje bakteryjne lub np. infekcje górnych dróg oddechowych…

Objawy

W przypadku infekcji przewlekłej układu moczowego, wiele fretek nie ma żadnych objawów lub są ona dla nas mało charakterystyczne – jedyną wskazówką może być bakteriomocz (obecność bakterii w moczu), który może ale nie musi być połączony z białkomoczem (obecność białka w moczu) i krwiomoczem (obecność krwi w moczu) – wykrywane tylko podczas badania moczu… W przypadku infekcji ostrej, możemy obserwować występowanie leukocytów w moczu i jeden lub wszystkie z poniższych objawów:

  • gorączka
  • brak apetytu
  • depresja
  • łysienie (wypadanie włosów)
  • trudności w oddawaniu moczu
  • krew w moczu (krwiomocz)
  • mętny lub śmierdzący zapach moczu (ropa w moczu)
  • częste oddawanie moczu, ale tylko w małych ilościach  (skąpomocz)
  • nietrzymanie moczu, zwłaszcza w czasie porodu lub w miejscach, które nie są typowe (czyli miejsca, w których nigdy wcześniej fretka nie siusiała)
  • oddawanie moczu w momencie ucisku na pęcherz (okazjonalne dotknięcie fretki)
  • popiskiwanie, pojękiwanie przy pobycie w kuwecie
  • wylizywanie, obgryzanie okolic intymnych

Diagnoza

Diagnozę opiera się na wywiadzie, badaniu klinicznym oraz badaniu moczu, które może wykazać obecność:
  • bakterii
  • ropy*
  • krwinek czerwonych*
  • krwinek białych*
  • wałeczków*
  • podwyższonego lub obniżonego pH*
  • białka – powyżej 100 mg/dl* *mogą, ale nie muszą występować wspólnie z bakteriomoczem

Badanie krwi i biochemii również jest wskazane, ale często nie wykazują one odchyleń od normy… Badanie RTG lub USG może wykluczyć lub potwierdzić złogi lub kamicę pęcherza, cewki moczowej, czy innych nietypowych zmian, jak torbiele, cysty stercza lub prostaty, nowotwory… Najpewniejsze jest wykonanie posiewu moczu, wraz z antybiogramem, który wskaże antybiotyk celowy… Czasami posiew nie potwierdza infekcji, gdyż są zainfekowane błony śluzowe a nie sam mocz…

Leczenie

W przypadku przewlekłej i opornej infekcji bakteryjnej, należy przez minimum 14 do 28 dni stosować:

  • antybiotyki (po posiewie, zgodnie z antybiogramem), do wyniku posiewu można stosować 2x dziennie 25mg amoxycyliny z kwasem klawulanowym (clavaseptin, synulox, synergal, clavubactin) – ciężkie przypadki mogą wymagać leczenia przez okres dwóch miesięcy i dłużej, a nawracające schorzenie wymaga podwojenia dawki
  • probiotyk, np. multilac w połączeniu z probiotykiem zawierającym duże ilości kultur Enterococcus faecium (np. Aptus Aptobalance – proszek 140g, Fatrogermina P 5g)
  • odpowiednią dietę (minimalna ilość roślin) i płyny
  • terapię podtrzymującą (np. nawadnianie, leki uspakajające, rozkurczowe i przeciwbólowe) wg wskazań lekarza weterynarii

W przypadku współistniejących:

  • torbieli, cyst lub niedrożności dróg moczowych w wyniku kamicy, spowodowanej kamieniami szczawianu wapnia (kwasowymi), fretka będzie wymagać dodatkowo hospitalizacji i operacji chirurgicznej oraz będzie wymagać diety i leków zmieniających pH z kwaśnego na normalny (6,0 – 7,5)
  • kamicy, spowodowanej kamieniami struwitowymi (zasadowymi), fretka będzie wymagać diety i leków/suplementów zmieniających pH – zakwaszającymi mocz, np. witamina C, Uro-Pet

Ważne jest szybkie wyłapanie zakażeń dróg moczowych i ich wyleczenie, gdyż infekcja przewlekła może powodować:

  • kamice pęcherza, czy cewki moczowej, zwłaszcza w połączeniu z dietą bogatą w białka roślinne i węglowodany – przy zasadowym pH moczu
  • posocznicę moczową

lub przenieść się do:

  • nerek, powodując odmiedniczkowe zapalenia nerek i w konsekwencji ich niewydolność (w ciężkich infekcjach)
  • serca
  • i innych organów, czy całych układów

Powyższe może ostatecznie prowadzić do poważnych komplikacji zdrowotnych fretki…

Uwaga!

  • wskazane jest badanie kontrolne 7-14 dni po leczeniu oraz co kwartał, aby wykluczyć nawrót infekcji

Rokowania

Większość fretek odzyskuje zdrowie po zastosowaniu odpowiednich antybiotyków oraz innych zabiegów i wskazań lekarza weterynarii…

Profilaktyka

Najlepiej zapobiegać, dbając o:

  • higienę kuwet i obszaru w okół nich
  • kastracja u polecanych i sprawdzonych chirurgów fretkowych
  • kwartalne, kontrolne badania moczu

Okresowe, kontrolne badania moczu można wykonywać w domu (jako badanie orientacyjne), przy użyciu pasków testowych do badania moczu, np. test CYBOW 10 (firma Cezal, koszt ok. 60 zł./100 szt.) lub URS 10 (dostępny w aptece, koszt około 19 zł./2 szt.) – wykrywają 10 parametrów: Glukozę [Glu], Bilirubinę [Bil], Ketony [Ket], Ciężar właściwy [SG], Krew [Bld], pH, Białko [Pro], Urobilinogen [Uro], Azotyny [Nit] i Leukocyty [Leu] … Paski mogą wskazywać fałszywie dodatnie wyniki w odniesieniu do: białka, leukocytów, bakterii… Obecne w moczu azotyny powstają w wyniku redukcji azotanów przez bakterie Gram ujemne, np. Escherichia coli, które są najczęstszą przyczyną zakażenia układu moczowego… Dodatni wynik zwykle wskazuje na obecność w badanej próbce moczu bakterii w mianie odpowiadającym tzw. bakteriomoczowi znamiennemu, czyli >105/ml… Aby wynik był wiarygodny, badanie należy wykonywać w pierwszej porannej porcji moczu, co najmniej po 4-godzinnej przerwie od poprzedniej mikcji (tyle czasu potrzeba, aby powstały azotyny pod wpływem bakterii)… Wynik może być fałszywie dodatni, jeżeli próbka moczu była zbyt długo przechowywana w temperaturze pokojowej… Azotyny nie są groźne, ich znaczenie polega tylko na tym, że są wskaźnikiem zakażenia układu moczowego… Gdy z kolejnych dwóch badań kontrolnych otrzymamy wyniki pozytywne, wtedy warto oddać mocz do laboratorium, aby zbadać osad, zrobić posiew i antybiogram, gdy zostaną wykryte jakiekolwiek bakterie lub inne nieprawidłowości… … słowniczek: cysta – rodzaj przetrwalnika tworzący się w warunkach niekorzystnych dla rozwoju niektórych pierwotniaków i prokariotów. Polega na wytworzeniu przez organizm grubej błony komórkowej dookoła nukleoidu, która skutecznie chroni go przed działaniem niekorzystnych warunków.Uwaga! Większość książek lub artykułów, wykorzystanych do opracowania niniejszego tematu, zostało opublikowanych jakiś czas temu, w związku z powyższym niektóre dane, metody leczenia i leki mogą być nieaktualne (wycofane z obrotu lub nigdy nie dopuszczone do obrotu w Polsce), ale Wasz lekarz weterynarii na pewno będzie wiedział czym można je zastąpić. Większość informacji na tych stronach napisali ludzie, którzy mają duże doświadczenie w hodowli fretek jednak nie są weterynarzami. Wszystkie teksty były konsultowane ze specjalistami. Każda chora fretka powinna natychmiast znaleźć się u wykwalifikowanego i doświadczonego weterynarza, który specjalizuje się w leczeniu fretek. Pamiętaj fretki należą do zwierząt, u których symptomy choroby występują bardzo późno, co może prowadzić do ich nagłej śmierci. Nie próbuj żadnych “domowych sposobów” bez konsultacji ze specjalistą, nawet jeśli jakiś znajdziesz gdzieś w tekście na tej stronie. Informacje tu zawarte mogą powiększyć Twoją wiedzę i wyczulić Cię na niespecyficzne objawy w zachowaniu Twojej fretki, ale pamiętaj niewłaściwa, samemu postawiona diagnoza może decydować o jej życiu. Wszystkie prawa zastrzeżone!opracowanie: 23 12 2012 edit: 10 10 2015 by: Ana foto: 1) fretka: Elsa pod opieką SPF: http://abouwww.zbiorkanaburka.pl/zbiorka/408/fretka-potrzebuje-pomocy/ Fotki, zdjęcia i ryciny zamieszczono w celach poglądowych, dydaktycznych, informacyjnych lub szkoleniowych • © All rights reserved or Some rights reserved, publikacja powyższych zdjęć wymaga zgody autorów  literatura: [1] „Fretki: warunki zdrowotne, hodowla, rozpoznanie i leczenie chorób” Maggie Lloyd, 1999 [2] „Tchórz” Marcin Brzeziński, Jerzy Romanowski, 1997 [3] „Hodowla tchórzy” Maria Bednarz, Andrzej Frindt, 1991 [4] „Biology and diseases of the ferret” Fox JG., 1988, 1998 [5] „Ferret husbandry, medicine, and surgery” John H. Lewington, 2000, 2007 [6] „Ferret for dummies” K. Schilling, 2007 [7] „How to read your report” Wellness Inc., 1993 [8] „Practical ferret medicine and surgery for the private practitioner” Finkler M., 1993 [9] „Ferret medicine and surgery” Brown S., 1992, 2001 [10] „Ferret breeding” James McKay, 2006 [11] „Ferret Medicine”, Joerg Mayer DVM, Gretchen Kaufman DVM, Cummings School of Veterinary Medicine at Tufts University, 2009 [12] „Voglio un furetto”, Alessandro Melillo [13] wikipedia.org/wiki/Niewydolnosc_nerek [14] wikipedia.org/wiki/Mocznica [15] wikipedia.org/wiki/Kamica_nerkowa [16] wikipedia.org/wiki/Cysta [17] „Urolithiasis in ferrets (Mustela putorius)” Nguyen H.T., Moreland A.P., Shields R.P., Laboratory Animal Science 29, 1979, s. 243-245 [18] „Mixed urolith (struvite and calcium oxalate) in a ferret (Mustela putorius furo)” Javier Del Angel-Caraza, Orlando Cha´vez-Moreno, Sergio Garcı´a-Navarro, Carlos Pe´rez-Garcı’a, J Vet Diagn Invest 20:682–683 [2008] [19] „Estimation of glomerular filtration rate and evaluation of renal function in ferrets (Mustela putorius furo)” Esteves MI, Marini RP, Ryden EB, Murphy JC, Fox JG, Am J Vet Res. 1994 Jan;55(1):166-72 [20] „Manual of Rodents and Ferrets – Ferrets: urogenital and reproductive system disorders” Keeble E. and Meredith A. (Eds.) – Fisher, P.G., BSAVA, Gloucester, UK ISBN -13: 978-1-905319-08-4, 2009, s. 291-302 [21] „Ferrets, Rabbits and Rodents – Clinical Medicine and Surgery Second Edition” Quesenberry K.E. & Carpenter J.W., WB Saunders, Philadelphia, Pennsylvania, USA, ISBN-13 978-0721693774, 2004 [22] „Ferret – Urogenital Diseases” Pollock C.G., ISBN-10 0721693776, 2004, s. 41-49 [23] „Ferrets” Rosenthal K., Veterinary Clinics of North America: Small Animal Practice vol.24, WB Saunders Co.ISSN 0195-5616, 1994, s. 1-23 [24] „Emergency and critical care of ferrets” Orcutt J.C., Veterinary Clinics of North America: Small Animal Practice vol.28, WB Saunders Co. ISSN 0195-5616, 1998, s. 99-126 [25] „Ferret urogenital diseases” Orcutt C.J., Veterinary Clinics of North America: Exotic Animal Practice vol. 6, 2003, W.B. Saunders Co. ISSN 1094-9194, s. 113-138

  • Zapalenia pęcherza u fretek jest dość częstym schorzeniem o podłożu zakażeń bakteryjnych, nieleczone może doprowadzić do kamicy pęcherza w ciągu 24 godzin i śmierci fretki, szczególnie przy diecie wysoko węglowodanowej…