[ALT ALAT GPT] AMINOTRANSFERAZA (TRANSAMINAZA) ALANINOWA

Wzrost aktywności:

  • nowotwory wątroby
  • zapalenie trzustki
  • hemoliza in vitro i in vivo
  • cholestazy wątrobowe
  • marskość wątroby (z jednoczesnym podwyższeniem AST)
  • leczenie dużymi dawkami salicylanów
  • wirusowe zapalenie wątroby
  • toksyczne uszkodzenie wątroby
  • niewydolność krążenia

[AST AspAT GOT] AMINOTRANSFERAZA (TRANSAMINAZA) ASPARAGINIANOWA

Wzrost:

  • marskość wątroby
  • zapalenie trzustki
  • hemoliza in vitro i in vivo
  • zapalenie mięśni szkieletowych
  • przewlekłe zapalenie wątroby
  • zabiegi chirurgiczne
  • pasożyty
  • niedobór selenu i witaminy E
  • zawał mięśnia sercowego
  • wirusowe zapalenie wątroby
  • toksyczne uszkodzenie wątroby
  • nowotwory
  • intensywny wysiłek

AMONIAK

Podwyższenie stężenia [hiperamonemia]:

  • uszkodzenie wątroby
  • dieta wysokobiałkowa
  • krwotoki żołądkowo-jelitowe

[AMY] AMYLAZA

Wzrost:

  • ostre zapalenie trzustki
  • niedrożność jelit
  • kwasica ketonowa w kwasicy
  • niewydolność nerek
  • hiperadrenokortycyzm
  • niedrożność gruczołów ślinowych

Spadek:

  • martwica trzustki
  • rozległe oparzenia
  • zatrucia metalami ciężkimi
  • hemoliza

[TP] BIAŁKO CAŁKOWITE

Podwyższone [hiperproteinemia]:

  • odwodnienie
  • choroby nowotworowe (lymphosarcoma, plazmocytoma)
  • przewlekłe stany zapalne
  • nadczynność białkotwórcza wątroby
  • wysiłek
  • wiek
  • ucisk naczyń podczas pobierania krwi

Obniżone [hipoproteinemia]:

  • upośledzone wchłanianie w jelitach
  • niedobory żywieniowe białka
  • rozległe rany i oparzenia
  • atrofia i zwłóknienie wątroby
  • przewlekłe krwawienia
  • nadczynność tarczycy
  • zapalenie otrzewnej
  • choroby nerek przebiegające z białkomoczem
  • przewodnienie
  • gorączka (stany powodujące rozpad białka)
  • ciąż, laktacja (wzmożone zapotrzebowanie na białko)

BILIRUBINA CAŁKOWITA

Podwyższenie:

  • żółtaczka hemolityczna (wzmożony rozpad krwinek czerwonych)
  • żółtaczka mechaniczna (utrudniony odpływ żółci z wątroby)
  • żółtaczka miąższowa (uszkodzenie komórek wątroby powodujące upośledzenie ich czynności wydalniczej)
  • hemoliza
  • ostre zapalenie, marskość wątroby
  • choroby dziedziczne

[Cl-] CHLORKI

Podwyższenie [hiperchloremia]:

  • odwodnienie
  • kwasica kanalikowa
  • zasadowica oddechowa
  • dieta lub terapia bogata w sól
  • hiperadrenokortycyzm

Obniżenie [hipochloremia]:

  • utrata drogą nerek i przez skórę
  • wymioty
  • kwasica oddechowa
  • hiperadrenokortycyzm

[HDL LDL] CHOLESTEROL

Podwyższenie [hipercholesterolemia]:

  • nerczyce
  • żółtaczka zastoinowa
  • cukrzyca
  • niedoczynność tarczycy
  • dieta zbyt bogata w tłuszcze

Obniżenie [hipocholesterolemia]:

  • niewydolność trzustki
  • choroby wątroby (marskość, martwica, toksyczne uszkodzenie)
  • nadczynność tarczycy
  • niedokrwistości

[LD LDH] DEHYDROGENAZA MLECZANOWA

Wzrost:

  • choroby wątroby
  • niedokrwistość hemolityczna
  • białaczka
  • choroby mięśni szkieletowych
  • zapalenie płuc
  • zawał mięśnia sercowego
  • długotrwały stres
  • hemoliza

[CO2] DWUTLENEK WĘGLA

Podwyższenie:

  • zasadowica metaboliczna
  • hipokalemia
  • kwasica oddechowa

Obniżenie:

  • kwasica metaboliczna
  • zasadowica oddechowa
  • odwodnienie

[A/G] Stosunek Albumin do Globulin

Wzrost współczynnika:

  • brak przeciwciał
  • chłoniak
  • białaczka

Spadek współczynnika:

  • przewlekłe infekcje
  • choroby nerek lub/i wątroby

[ACP] FOSFATAZA KWAŚNA

Wzrost:

  • rak prostaty
  • nowotwory złośliwe kości
  • hemoliza in vitro i in vivo
  • zniszczone płytki krwi
  • pierwotna nadczynność przytarczyc

[ALP Falk FAL AP] FOSFATAZA ZASADOWA | ALKALICZNA

Wzrost:

  • żółtaczka zastoinowa
  • wirusowe i toksyczne zapalenie wątroby
  • marskość wątroby
  • białaczka szpikowa
  • nowotwory kości
  • osteomalacja
  • krzywica
  • po leczeniu glikokortykosteroidami
  • hiperadrenokortycyzm
  • czas ciąży
  • czas wzrostu kośćca
  • niedobór witaminy D3

Obniżenie stężenia:

  • z wiekiem

[P++] FOSFOR

Podwyższenie [hiperfosfatemia]:

  • znaczny rozpad komórek (świeże złamania kości, chemioterapia, hemoliza, rozpad mięśni)
  • hiperwitaminoza D (zatrucia)
  • wtórna nadczynność przytarczyc pochodzenia nerkowego i przewlekła niewydolność nerek
  • nadczynność tarczycy
  • mocznica
  • niedoczynność przytarczyc
  • młode zwierzęta
  • nadmiar fosforu w diecie
  • hemoliza

Obniżenie [hipofosfatemia]:

  • pierwotna nadczynność przytarczyc
  • hemoglobinuria poporodowa
  • krzywica
  • osteomalacja
  • tężyczka
  • cukrzyca (początek leczenia insuliną)
  • niedobór fosforu w diecie
  • zespół złego wchłaniania (względne – niedobór witaminy D lub bezwzględne – niedobór fosforu)
  • wysoka laktacja
  • leczenie glikokortykosteroidami

[ALB] ALBUMINY

Podwyższenie [hiperalbuminemia]:

  • odwodnienie

Obniżenie [hipoalbuminemia]:

  • niedożywienie
  • zaburzenia wchłaniania
  • nerczyce
  • urazy i oparzenia
  • choroby wątroby
  • choroby przewodu pokarmowego
  • oparzenia, krwawienia, wysięki
  • posocznica
  • urazy
  • wysoka gorączka
  • nowotwory
  • przewodnienie

GLOBULINY

Podwyższenie stężenia globulin α [hiperglobulinemia α]:

  • koniec ciąży
  • ostre stany zapalne

Obniżenie stężenia globulin α [hipoglobulinemia α]:

  • choroby wątroby
  • choroby nerek
  • nowotwory złośliwe
  • kolagenozy

Podwyższenie stężenia globulin β [hiperglobulinemia β]:

  • niedoczynność tarczycy
  • przewlekłe zapalenia

Podwyższenie stężenia globulin γ [hiperglobulinemia γ]

  • zakażenia
  • choroby wątroby
  • choroby autoimmunizacyjne

Obniżenie stężenia globulin γ [hipoglobulinemia γ]:

  • niedostateczny stan odporności siarowej u nowo narodzonych zwierząt

FRUKTOZOAMINA

Jest glikozylowaną albuminą i γ-globuliną o czasie półtrwania wynoszącym 1-2 tygodnie. Jest dobrym wskaźnikiem poziomu glukozy, zwłaszcza u zwierząt niespokojnych, u których na skutek stresu przy pobieraniu krwi dochodzi do hiperglikemii.

Na wyniki ma wpływ: różny skład białek, w tym białka ostrej fazy i przemiana białkowa w nadczynności tarczycy, stan nawodnienia, bilirubinemia i hemoliza.

[SHBG] GLUKOZA

Podwyższenie [hiperglikozemia, hiperglikemia]:

  • cukrzyca
  • zapalenie nerek
  • zapalenie trzustki
  • odwodnienie
  • nadczynność kory i rdzenia nadnerczy
  • nadczynność przysadki
  • nadczynność tarczycy
  • fizjologicznie u zwierząt monogastrycznych po posiłku

Obniżenie [hipoglikozemia, hipoglikemia]:

  • nadczynność wysepek Langerhansa
  • niewydolność nerek
  • niedoczynność nadnerczy
  • znaczna niedokrwistość
  • toksyczne uszkodzenie wątroby
  • ketoza
  • długotrwały wysiłek fizyczny
  • głód lub złe wchłanianie
  • zespół hipoglikemiczny szczeniąt
  • fizjologicznie: ciąża i laktacja

[GGT γ-GT] γ-GLUTAMYLOTRANSFERAZA | FOSFOTAZA ALKALICZNA

Wzrost:

  • cholestaza wewnątrz i pozawątrobowa
  • ostre i przewlekłe zapalenie trzustki
  • ostre zapalenie wątroby
  • choroba wrzodowa okrężnicy
  • po leczeniu kortykosteroidami
  • w żółci wartość enzymu jest 100 razy wyższa niż w surowicy
  • leki: przeciwpadaczkowe, rifampicyna
  • mononukleoza

[HbA] HEMOGLOBINA GLIKOWANA

Czas półtrwania wynosi 120 dni, co oznacza ustalenie poziomu glikemii sprzed 4-5 tygodni (pamięć poziomu glikemii).

[CK] KINAZA KREATYNOWA

Wzrost:

  • urazy tkanki mięśniowej
  • postępujące zwyrodnienia mięśni
  • zatrucia, np. strychniną, tlenkiem węgla

Spadek:

  • przechowywanie surowicy

KREATYNINA

Podwyższenie:

  • po wysiłku
  • zmniejszone wydalanie (niewydolność nerek, leki o ubocznym działaniu nefrotoksycznym, zatrucie związkami organicznymi i nieorganicznymi)
  • fałszywe wyniki na skutek podwyższonego stężenia w surowicy niektórych endogennych metabolitów, tj. np. glukoza, związki ketonowe, histydyna, asparagina, mocznik, indol, kwas hipurowy, a także leki: antybiotyki, kwas askorbinowy, nitrofurazon oraz substancje diagnostyczne, np. bromosulftaleina

Obniżenie:

  • głodzenie
  • kortykosteroidy

KWAS MLEKOWY

Podwyższenie:

  • kłębuszkowe zapalenie nerek
  • niedrożność dróg moczowych
  • choroby nowotworowe, zwłaszcza białaczki
  • niektóre choroby wątroby
  • głodzenie

Obniżenie:

  • upośledzenie czynności resorpcyjnej kanalików nerkowych

KWAS MLEKOWY

Podwyższenie stężenia:

  • zbyt małe zaopatrzenie tkanek w tlen
  • kwasica metaboliczna
  • niedokrwistość
  • cukrzyca

KWASY ŻÓŁCIOWE

Podwyższenie:

  • pierwotne i wtórne uszkodzenia wątroby
  • cholestaza wewnątrz i pozawątrobowa
  • zespolenie oboczne wrotno-główne

Obniżenie:

  • zatrzymanie treści w jelitach
  • zespół złego wchłaniania

LIPAZA

Wzrost:

  • ostre zapalenie trzustki
  • nowotwory trzustki
  • choroby nerek
  • niedrożność jelit

[Urea] MOCZNIK

  • infekcja układowa
  • zakażenia bakteryjne, np. zakażenie dróg moczowych (UTI), zapalenie płuc, biegunka lub zakażenie skóry z objawami, tj.: gorączka, dreszcze, podwyższona liczba leukocytów, zmęczenie

[BUN] AZOT MOCZNIKOWY

Podwyższenie (przyczyny przednerkowe):

  • odwodnienie
  • choroby układu sercowo-naczyniowego
  • krwotok w przewodzie pokarmowym
  • zwiększony ketabolizm (gorączka, uszkodzenie mięśni)
  • stres pourazowy
  • dieta wysokobiałkowa

Podwyższenie (przyczyny nerkowe):

  • odmiedniczkowe zapalenie nerek
  • ostre i przewlekłe zapalenie kłębuszków nerkowych
  • marskość nerek
  • nerczyce

Podwyższenie (przyczyny pozanerkowe):

  • kamica nerkowa i pęcherzowa

Obniżenie:

  • silne uszkodzenie wątroby
  • po infuzji glukozy

[Mg++] MAGNEZ

Podwyższenie [hipermagnezemia]:

  • ostra kwasica cukrzycowa
  • niewydolność nerek
  • odwodnienie
  • hipokalcemia
  • hemoliza

Obniżenie [hipomagnezemia]:

  • niedostateczna podaż, złe wchłanianie
  • niedoczynność przytarczyc
  • hiperaldosteronizm
  • tężyczka

[Zn] CYNK

Nadmiar (zatrucie powyżej 500ppm w każdym wieku):

  • senność
  • krwawienia z żołądka
  • depresja szpiku kostnego powodująca niedokrwistość
  • osłabienie kończyn miedniczych
  • niewydolność nerek i wątroby skutkująca mocznicą, śpiączką i śmiercią (pośmiertnie nerki są blade i miękkie, a wątroba koloru pomarańczowego)
  • blade błony śluzowe
  • przyczyny: galwanizowane pojemniki na wodę i pokarm

Niedobór:

  • zmiany skórne u młodych zwierząt

[Cu] MIEDŹ

Nadmiar:

  • anemia
  • kolagenopatia
  • nadczynność tarczycy
  • ogólny stan zapalny

Niedobór:

  • anemia
  • niewydolność nerek
  • nieprawidłowa synteza hemoglobiny

[Se] SELEN

Nadmiar:

  • nieprawidłowy rozwój płodów (samica w ciąży)
  • u młodych zwierząt nieprawidłowy rozwój kośćca i chrząstek
  • powoduje, przyspiesza próchnicę zębów
  • wyłysienia i problemy ze skórą i pazurami
  • nieprzyjemny zapach z pyska (czosnkowy)
  • złe gojenie się ran i apatia

Niedobór:

  • przedwczesne starzenie się
  • niedorozwój mózgu
  • problemy ze wzrokiem
  • opóźnienie wzrostu
  • choroby wątroby
  • niedorozwój mięśni
  • nowotworzenie z jednoczesnym brakiem witaminy E
  • nowotwory skóry z jednoczesnym brakiem witaminy A
  • choroby serca

[TIBC Fe++] ŻELAZO

Podwyższenie:

  • niedokrwistości hemolityczne
  • wirusowe zapalenie wątroby
  • zapalenie nerek

Obniżenie:

  • niedokrwistość z niedoboru żelaza
  • choroby nowotworowe
  • nerczyce

[K+] POTAS

Podwyższenie [hiperkalemia]:

  • niewydolność kory nadnerczy
  • skąpomocz i bezmocz spowodowany schorzeniami nerek
  • oparzenia
  • ostra niedrożność jelit

Obniżenie [hipokalemia]:

  • utrata potasu przez przewód pokarmowy (wymioty, biegunka, przetoki jelitowe i żołądkowe)
  • utrata potasu drogą nerek (kwasica metaboliczna, pierwotny hiperaldosteronizm, leczenie hormonami kory nadnerczy, podawanie środków moczopędnych)
  • choroby nerek
  • przemieszczenie potasu z płynu pozakomórkowego do komórek (zasadowica metaboliczna)
  • wstrząs pourazowy

[Na+] SÓD

Podwyższenie [hipernatremia]:

  • moczówka prosta
  • udar cieplny
  • gorączka
  • nadczynność kory nadnerczy
  • hiperaldosteronizm
  • biegunki
  • niewydolność nerek

Obniżenie [hiponatremia]:

  • przewlekłe zapalenie kłębuszków nerkowych
  • biegunki
  • nadmierne pocenie
  • niewydolność kory nadnerczy
  • cukrzyca
  • przedawkowanie środków moczopędnych
  • oparzenia

[Ca++] WAPŃ

Podwyższenie [hiperkalcemia]:

  • nadczynność przytarczyc (z jednoczesnym obniżeniem stężenia fosforu)
  • przewlekłe zapalenie nerek z mocznicą
  • niewydolność krążenia
  • rozedma płuc
  • przedawkowanie witaminy D
  • zwiększone wchłanianie wapnia z jelit

Obniżenie [hipokalcemia]:

  • porażenie poporodowe
  • nerczyce
  • ostre zapalenie trzustki
  • niedobór witaminy D
  • niewydolność nerek w fazie diuretycznej
  • hipoproteinemia
  • ciąża i laktacja
  • zaawansowany wiek

[HCO3-] WODOROWĘGLANY

Zwiększenie [zasadowica]:

  • niestrawność zasadowa
  • wymioty
  • niedokrwistość
  • leczenie salicylanami
  • przedawkowanie dwuwęglanu sodu

Zmniejszenie [kwasica]:

  • biegunka
  • zapalenie nerek
  • porażenie poporodowe
  • niestrawność kwaśna
  • stany głodu
  • mięśniochwat
  • wysiłek
  • rozedma płuc
  • niektóre rodzaje zapalenia płuc
  • niektóre stany gorączkowe

[pH] ODCZYN KRWI

Krew żylna jest bardziej zasadowa niż krew tętnicza.

[TG] TRIACYLOGLICEROLE | TRIGLICERYDY

Podwyższenie:

  • cukrzyca
  • zapalenie trzustki
  • nerczyce
  • niedrożność przewodów żółciowych

WITAMINA A

Nadmiar witaminy A powoduje:

  • wady wrodzone u potomstwa matek z hiperwitaminozą w czasie ciąży
  • zaburzenia pracy wątroby i nerek
  • odwapnienie kości
  • zmniejszone uwapnienie kości mogące doprowadzić do osteoporozy
  • bóle stawów

Awitaminoza witaminy A wywołuje:

  • wysychanie spojówek i rogówek
  • suchość skóry, czasem objawiająca się zaczerwionymi obszarami
  • brak apetytu
  • ślepota zmierzchowa (kurza ślepota)
  • złe widzenie
  • zahamowanie wzrostu
  • zanikanie nabłonków (oka, rogówki, dróg oddechowych i pokarmowych)
  • łuszczyca
  • rogowiec
  • trądzik pospolity
  • łysienie plackowate
  • skłonności do biegunek
  • złe samopoczucie
  • zły wygląd

WITAMINA B12

Nadmiar witaminy B12:

  • nie jest toksyczna
  • objawy uczuleniowe

Niedobór witaminy B12 powoduje:

  • złożony zespół chorobowy, którego głównymi objawami są objawy neurologiczne, hematologiczne i psychiatryczne
  • niedokrwistość megaloblastyczna

WITAMINA C

Nadmiar witaminy C:
nie jest toksyczna, przyjmowana w nadmiarze może wywoływać:

  • dolegliwości żołądka, nudności, biegunkę, wymioty
  • wysypkę skórną
  • przyspieszenie tworzenia się kamieni nerkowych
  • obniżoną odporność (po radykalnym zmniejszeniu dawki)
  • w czasie ciąży może być szkodliwa dla płodu

Nadmiar wydalany jest z organizmu wraz z moczem…

Niedobór witaminy C w diecie powoduje:

  • osłabienie organizmu, szybsze męczenie się
  • podatność na infekcje i stresy
  • prowadzi do choroby zwanej szkorbut – samoistne krwawienia, uszkodzenia naczyń krwionośnych, krwawe wybroczyny, złe gojenie i odnawianie się ran, rozpulchnienie dziąseł, zmiany w zębach (np. zgorzel), bolesność stawów i mięśni, obrzęki kończyn, osłabienie, utrata apetytu, obniżenie wydolności fizycznej, depresja, osteoporoza, niedokrwistość, nadczynność gruczołu tarczowego, zaburzenia neurologiczne, wtórne infekcje, schorzenia żołądka, zapalenie błony śluzowej, przedłużenie okresu zaziębienia organizmu i trudności w leczeniu zakażeń
  • ostatecznie może prowadzić do śmierci!!!

WITAMINA D

Nadmiar witaminy D:
Może powodować nudności, wymioty, brak apetytu, zaparcia, osłabienie i łatwe męczenie się, świąd skóry, ból oczu i głowy, biegunka, nadmierne pragnienie, wzmożone oddawanie moczu, obfite pocenie się, może dochodzić do tworzenia złogów nerkowych (kamica nerkowa), a także zwapnień (nefrokacynoza), następnie do niewydolności nerek, mogą pojawiać się złogi wapniowe w tkankach miękkich: sercu i naczyniach krwionośnych, płucach, w wątrobie… U maluchów można obserwować opóźnienia w rozwoju… Najczęściej przyczyną zgonu jest niewydolność nerek… Skutkami przedawkowania wit. D przez ciężarne i karmiące samice mogą być deformacje płodu, choroby kości u noworodka…

Awitaminoza witaminy D prowadzi do:

  • krzywicy
  • rozmiękaniem kości (osteomalacja) i osteoporozą
  • złamaniami, skrzywieniami i zwyrodnieniami układu kostnego
  • złym funkcjonowaniem układu nerwowego i mięśniowego
  • zapaleniem spojówek
  • stanami zapalnymi skóry
  • osłabieniem organizmu i zmniejszeniem odporności
  • pogorszeniem słuchu
  • osłabieniem i wypadaniem zębów
  • oraz zwiększeniem się ryzyka chorób autoimmunologicznych, zwłaszcza cukrzycy typu I, choroby Leśniowskiego-Crohna, raka pęcherza moczowego, piersi, jelita grubego, okrężnicy i jajnika

Uwaga!

Większość informacji na tych stronach napisali ludzie, którzy mają duże doświadczenie w hodowli fretek jednak nie są weterynarzami. Wszystkie teksty były konsultowane ze specjalistami. Każda chora fretka powinna natychmiast znaleźć się u wykwalifikowanego i doświadczonego weterynarza, który specjalizuje się w leczeniu fretek. Pamiętaj fretki należą do zwierząt, u których symptomy choroby występują bardzo późno, co może prowadzić do ich nagłej śmierci. Nie próbuj żadnych “domowych sposobów” bez konsultacji ze specjalistą, nawet jeśli jakiś znajdziesz gdzieś w tekście na tej stronie. Informacje tu zawarte mogą powiększyć Twoją wiedzę i wyczulić Cię na niespecyficzne objawy w zachowaniu Twojej fretki, ale pamiętaj niewłaściwa, samemu postawiona diagnoza może decydować o jej życiu. Wszystkie prawa zastrzeżone!

by: Ana, Eva

foto: 
1) ferretta.pl
© All rights reserved or Some rights reserved, publikacja powyższych zdjęć wymaga zgody autorów

literatura:
[1] „Tchórz” Marcin Brzeziński, Jerzy Romanowski, 1997
[2] „Hodowla tchórzy” Maria Bednarz, Andrzej Frindt, 1991
[3] „Fretki: warunki zdrowotne, hodowla, rozpoznanie i leczenie chorób” Maggie Lloyd, 1999
[4] „Biology and diseases of the ferret” Fox JG., 1988, 1998
[5] „Ferret husbandry, medicine, and surgery” John H. Lewington, 2000
[6] „Ferret for dummies” K. Schilling, 2007
[7] „How to read your report” Wellness Inc., 1993
[8] „Practical ferret medicine and surgery for the private practitioner” Finkler M., 1993
[9] „Ferret medicine and surgery” Brown S., 1992
[10] „Ferret breeding” James McKay, 2006
[11] resmedica.pl
[12] labtestsonline.pl
[13] „Drobne ssaki” Prof. MVDr. Zdenek Knotek, CSc, MVDr. Zora Knotkova, CSc., Brno 2004
[14] „Wartości referencyjne podstawowych badań laboratoryjnych w weterynarii”, Anna Winnicka, SGGW, 2008

Dodaj komentarz

avatar
  Subscribe  
Powiadom o