Błonnik a fretka

Błonnik (błonnik pokarmowy, włókno pokarmowe) – kompleks heterogennych substancji pochodzenia roślinnego nie ulegający trawieniu przez enzymy przewodu pokarmowego zwierząt monogastrycznych (w tym fretek).[1][2] Jest to mieszanina substancji o charakterze polisacharydowym (celuloza, hemicelulozy, pektyny, gumy, śluzy) i niepolisacharydowym (ligniny, kutyny)[3]. Błonnik można podzielić na:

  • błonnik pokarmowy – zawarty w produktach roślinnych
  • błonnik suplementarny (funkcjonalny) – wyizolowany z produktów naturalnych (w tym zwierzęcych np. chitozan), mający korzystny wpływ na zdrowie i jakość życia[1]

Źródłem błonnika pokarmowego są m.in.:

  • warzywa
  • owoce
  • produkty zbożowe (otręby zbożowe, kasze, naturalne płatki zbożowe, musli, niełuskany ryż, pieczywo razowe i żytnie) i nasiona roślin strączkowych

Błonnika nie zawierają m.in.:

  • mięso
  • ryby
  • mleko
  • jaja
  • masło
  • oleje i inne produkty tłuszczowe

Jak widzimy, błonnik znajduje się głównie w roślinach, a jak wiemy fretki to mięsożercy i w ich diecie, na którą składa się mięso, ryby, masło nie ma błonnika… Fretki zjadają bardzo mało produktów roślinnych i to w formie surowej… Jedynym źródłem pokarmu roślinnego dla fretki jest zawartość żołądka ich ofiar, a jest to bardzo mała ilość w porównaniu do wielkości całej ofiary i stanowi maksymalnie 1-5% diety… Na tę zawartość żołądka składa się w części strawiona żywność, pochodzenia roślinnego i zwierzęcego, tj.: trawy, ziarna, reszty chitynowe owadów, mięso, itp. … Uwzględnijmy te informacje w komponowaniu diet dla naszych fretek… ;-)

Rola błonnika

Znana nam rola błonnika w naszej diecie nie jest tożsama z potrzebami mięsożernych fretek… Największy błąd jaki możemy zrobić, to przenieść wyuczone prawdy o żywieniu człowieka na żywienie naszych zwierzaków:

  • substancja balastowa – w diecie fretek tę rolę spełniają kości, futro/pióra i inne podobne części zwierząt, które zjadają
  • zmniejszenie wchłaniania cholesterolu i trójglicerydów – zwierzęta żwywiące się naturanie, nawet te, które zjadają tylko mięso nie cierpią na nadmiar cholesterolu i trójglicerydów w swoich organizmach
  • obniża ciśnienie tętnicze krwi – aby to osiągnąć w przypadku fretki, wystarczy stoswać dietę wskazaną dla gatunku, czyli wykorzystywać błonnik naturalny zawarty w produktach zwierzęcych (chitozan)
  • spowalnia rozkład węglowodanów, obniża stężenie glukozy we krwi i obniża zapotrzebowanie na insulinę – fretki nie trawią węglowodanów roślinnych, więc spowolnienie ich rozkładu nie wnosi nic do ich żywienia
  • reguluje rytm wypróżnień (przyspiesza perystaltykę jelit i pasaż treści przez przewód pokarmowy, zwiększa masę stolca, zapobiega zaparciu – lignina, celuloza) – tę rolę w diecie fretki ponownie spełniają kości, futro/pióra i inne podobne części zwierząt, które zjadają
  • uczestniczy w rozwoju korzystnych bakterii jelitowych (rola prebiotyczna) – tę funkcje łatwo zastąpić produktem zwierzęcym, tj. jogurt naturalny
  • zmniejsza uczucie głodu (pęcznieje w żołądku – głównie pektyna i celuloza) – fretki nie muszą, a nawet nie powinny być „oszukiwane” sytością, jedzą kiedy chcą i tyle ile potrzebują
  • usuwa z organizmu substancje szkodliwe (toksyny i metale ciężkie) – rolę antytoksyczną możemy powierzyć odrobinie produktów roślinnych, które i tak stosujemy w diecie naszych fretek, a mianowicie stosując siemię lniane i ostropest plamisty, są to produkty roślinne, które możemy stosować w odpowiedniej ilości w dietach naszych fretek, a więc maksymalnie do 1% posiłku
  • prewencja nowotworzenia przewodu pokarmowego – tę rolę również przypisuje się siemieniu lnianemu i ostropestowi
  • wiązanie jonów sodu – sód odgrywa istotną rolę w organizmach i jeżeli jest w równowadze z potasem, nie jest wymagane jego usuwanie z organizmu fretki

Wskazania i przeciwwskazania

Diety bogate w błonnik zalecane są przy chorobach takich jak m.in.:

  • otyłość
  • cukrzyca
  • miażdżyca 
  • i kamica żółciowa

Przeciwwskazaniem do stosowania diety wysoko błonnikowej są m.in.:

  • stany zapalne żołądka, trzustki, dróg żółciowych i jelit (w tym nieswoiste zapalenia jelit)
  • stany niedoboru białka i składników mineralnych
  • nieżyty przewodu pokarmowego
  • choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy 
  • oraz choroby zakaźne

Skutki nadmiaru

Zbyt duże spożycie błonnika pokarmowego przez fretkę może powodować:

  • dolegliwości brzuszne takie jak wzdęcia, bóle brzucha
  • biegunki (w skrajnych przypadkach może dojść do podrażnienia jelit, a nawet ich skrętu) 
  • niedożywienie
  • niedobory witaminowe i mineralne, m.in. wapnia, żelaza i cynku

Karmienie fretek pokarmem roślinnym, bogatym w błonnik może powodować te wszystkie wyżej wymienione anomalie zdrowotne i wiele innych oraz wywołuje wiele schorzeń zależnych od diety bogatej w węglowodany i produkty roślinne (insulinoma, niewydolność wątroby i nerek)!

Środki zapobiegawcze

Nadmiar błonnika i związanych z produktami roślinnymi fitynianów w diecie fretek, upośledza wiele procesów życiowych organizmu… Fretki o bardzo krótkim przewodzie pokarmowym, trawią pokarm w bardzo szybkim tempie, zaburzenie tego tempa i nieodpowiednia ilość niewskazanych składników diety, tj. błonnik i produkty roślinne powoduje, że pokarm przelatuje przez układ pokarmowy fretki w tak szybkim czasie, iż niewiele składników odżywczych zostaje wchłoniętych przez organizm zwierzaka… Skutkiem tego może być niedożywienie, spowodowane niedoborami składników odżywczych, witamin i minerałów[4, 5, 6]… ;-|

Chrońmy przed tym nasze fretki i rozważnie stosujmy produkty roślinne w ich diecie… Nie więcej niż 5%, a najlepiej 1% w formie polecanych produktów, tj. siemię lniane, od czasu do czasu kawałek zielonego ogórka, czy czerwonej papryki lub kawałek owocu… Ale pozostałe produkty spożywcze pochodzenia roślinnego trzymajmy zabezpieczone poza zasięgiem pyszczka fretki… ;-)

Oczywiście, jak zwykle, małe ilości nie zaszkodzą, ale duże mogą przyczynić się do nieodwracalnych w skutkach ciężkich chorób, których konsekwencją może być długotrwałe, nieskuteczne i drogie leczenie, a także szybszą śmierć fretki… ;-|

by: Ana

foto:
1) ferretta.pl
© All rights reserved or Some rights reserved, publikacja powyższych zdjęć wymaga zgody autorów

literatura:
[1] Łukasz Dembiński, Aleksandra Banaszkiewicz, Andrzej Radzikowski. Dieta bogatoresztkowa – definicja, korzyści i normy w pediatrii. „Pediatria Współczesna. Gastroenterologia, Hepatologia i Żywienie Dziecka”. 12, s. 139-145, 2 2010
[2] Elżbieta Bartnikowska. Włókno pokarmowe w żywieniu człowieka. Część I. „Przemysł spożywczy”. 51, s. 43-48, 5 1997
[3] Henryk Gerting, Juliusz Przysławski: Bromatologia. Zarys nauki o żywności i żywieniu. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2006, s. 37
[4] „Tchórz” Marcin Brzeziński, Jerzy Romanowski, 1997

[5] „Hodowla tchórzy” Maria Bednarz, Andrzej Frindt, 1991
[6] „Fretki: warunki zdrowotne, hodowla, rozpoznanie i leczenie chorób” Maggie Lloyd, 1999
[7] „Biology and diseases of the ferret” Fox JG., 1988
[8] „Ferret husbandry, medicine, and surgery” John H. Lewington, 2000
[9] „Ferret for dummies” K. Schilling, 2007
[10] „How to read your report” Wellness Inc., 1993
[11] „Practical ferret medicine and surgery for the private practitioner” Finkler M., 1993
[12] „Ferret medicine and surgery” Brown S., 1992
[13] „Ferret breeding” James McKay, 2006