Jeżeli już karmimy nasze zwierzaki, to wypada nam poznać odrobinę składu poszczególnych elementów diety… Oczywiście dotyczy to diety naturalnej, bez dodatków przetwórstwa przemysłowego… 

białkachtłuszczach węglowodanach już troszkę mogliśmy poczytać w pierwszych tematach, witaminom i minerałom również możemy się przyjrzeć w oddzielnej zakładce, a co jeszcze powinniśmy wiedzieć?…

Analiza składu

To nic innego jak rozbicie danego produktu żywieniowego na czynniki pierwsze, na które głównie składa się:

  1. woda
  2. białko (proteiny) i aminokwasy, będące składnikiem budulcowym komórek i regulacyjnym w wielu procesach komórkowych
  3. tłuszcz, jest głównym źródłem energii organizmu
  4. cukry (węglowodany), są zapasem energetycznym organizmu, niestety w przypadku fretek tylko zapasem tłuszczowym
  5. witaminy i minerały, pełnią funkcję regulatorów, kontrolują gospodarkę niektórych substancji organizmu

Dzieląc składniki odżywcze ze względu na pełnione w organizmie funkcje, możemy wyróżnić trzy grupy:

  • składniki budulcowe, mają za zadanie budować i reperować komórki oraz tkanki: 
    – białka
    – składniki mineralne: wapń (Ca), fosfor (P), siarka (S), żelazo (Fe), jod (I)
    – tłuszcze (lipidy) – głównie fosfolipidy budujące błony komórkowe i osłonki mielinowe komórek nerwowych
    – a także cholesterol, który wchodzi w skład błon komórkowych, jest on także prekursorem syntez hormonów płciowych kory nadnerczy i składnikiem wyjściowym kwasów żółciowych 
  • składniki energetyczne, których zadaniem jest pokrywanie zapotrzebowania na energię potrzebną organizmowi do przeprowadzania niezbędnych procesów życiowych:
    – tłuszcze (lipidy) 
    – węglowodany (cukry)
    – a także częściowo białka
  • składniki regulujące są biokatalizatorami biorącymi udział we wszystkich przemianach pokarmu, które zachodzą w obrębie organizmu, ponadto błonnik reguluje pracę zastawki przewodu pokarmowego:
    – to głównie witaminy
    – ale też niektóre mikro- i makroelementy
    – błonnik

Białko (proteiny) i aminokwasy

Mięso (w mokrej masie – z wodą) składa się głównie z:

  • wody (ok. 50-75%)
  • białka (ok. 16-21%) 
  • tłuszczu (ok. 2,5-33 %)
  • węglowodanów (ok. 1,2%) 
  • popiołu, kości i minerałów (ok. 8%)
  • oraz innych substancji niebiałkowych (ok. 2,3%)

Z kolei białko (proteiny), czyli główny składnik mięsa, zbudowane jest z 20-21 różnych aminokwasów… Organizm fretki większość aminokwasów (endogennych) syntetyzuje z dostarczonego pokarmu, ale 8 z 9 (egzogennych), tj.:

  • treonina [threonine, Thr]
  • tryptofan [tryptophan, Trp]
  • fenyloalanina [phenylalanine, Phe]
  • lizyna [lysine, Lys]
  • leucyna [leucine, Leu]
  • izoleucyna [isoleucine, Ile]
  • metionina [methionine, Met] 
  • i walina [valine, Val]

musi otrzymać wraz z pożywieniem… U maluszków trzeba suplementować również:

  • histydynę [histidine, His] 
  • i argininę [arginine, Arg]

Są one niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania zwierząt mięsożernych, takich jak fretka, gdyż ich organizmy nie są w stanie samodzielnie ich wyprodukować, a co za tym idzie, powinny być dostarczone w diecie… 

Jeśli nie dostarczymy, tych ośmiu aminokwasów, naszej dorosłej fretce i dziesięciu maluszkom, to możemy doprowadzić do rożnych, nieprzyjemnych symptomów i chorób, zaczynając od zawału mięśnia sercowego (serce nie będzie miało odpowiednich aminokwasów by się regenerować), a na wypadaniu włosów i depresji kończąc…

Do niedoborów tych aminokwasów można doprowadzić bardzo łatwo, chociażby:

  • stosując diety, w których jest zbyt mała ilość białka (problemów z niedoborem białka nie widać od razu, ale może objawić się to zwiększoną otyłością fretki)
  • używając białka o niskiej jakości i nieodpowiedniej zawartości aminokwasów egzogennych lub w wyniku stosowania monotematycznych diet bez urozmaicenia (starszej daty podręczniki do biologii, dietetyki czy hodowli zwierząt dzielą białko na pełnowartościowe [zwierzęce] i niepełnowartościowe [roślinne])
  • gdy fretka ma problemy zdrowotne związane z trawieniem i przyswajaniem białka (tak częste jelitówki!)

Jeśli w diecie fretek, brakuje chociażby jednego z aminokwasów egzogennych, np. służącego do wytworzenia białka strukturalnego, tj. mięśnie, to większość z otrzymanego pokarmu, zostanie przetworzona na tłuszcz (otyłość!)… 

Z aminokwasami egzogennymi jest jeszcze inny problem… Wszystkie potrzebne są razem w „jednym momencie”… Jeśli będzie brakować choćby jednego, białko z pokarmu nie zostanie wykorzystane efektywnie… Wartość białka będzie sprowadzona do najmniejszego wspólnego mianownika – do tego aminokwasu egzogennego, którego brakuje… Organizm będzie sprawny w 99%, ale ten jeden, brakujący procent spowoduje, że „maszyneria” nie podoła powierzonemu mu zadaniu… Nie jest istotne, że dostarczymy dużej ilości białka w ogóle, ale ważne jest to, którego aminokwasu egzogennego nie dostarczymy w diecie i brakuje go naszej fretce do prawidłowego funkcjonowania…

Tłuszcze (lipidy)

[…]  W praktyce zalecana jest wysokiej jakości dieta oparta na różnogatunkowym mięsie oraz bezwzględnie z koniecznym dodatkiem tłuszczu. Niedobór tłuszczu szybko manifestuje się suchym, matowym futerkiem, co z kolei predysponuje do schorzeń skóry (np. grzybica). […]1

Tłuszcze należą do odżywczych składników pożywienia, co oznacza, że dostarczają organizmowi związków niezbędnych do rozwoju i utrzymania zdrowia, pełnią w organizmie funkcje istotne dla podtrzymania życia…

Są także źródłem:

  • niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych [NNKT]: linolowego i linolenowego 
  • witamin: A, D, E i K
  • niezbędnej do życia energii, dostarczając w 1 gramie 9 kcal (37,67 kJ) energii 

Ponadto, obok białek, tłuszcze pełnią w organizmie rolę :

  • budulcową – spożyte w pokarmach tłuszcze, w procesie trawienia podlegają złożonym przemianom chemicznym, w wyniku których uwalniane są składniki tłuszczowe spełniające funkcje strukturalne, są to głównie kwasy tłuszczowe, które wchodzą w skład elementów komórek ciała i są wykorzystywane również do syntezy innych ważnych związków niezbędnych do utrzymania prawidłowych funkcji organizmu
  • również jako materiał zapasowy, który w czasie głodówki umożliwia dłuższe przeżycie organizmu

Do pozostałych funkcji tłuszczu w organizmie zaliczyć można:

  • składnik błon komórkowych i substancji białej mózgu
  • ochrona przed wyziębieniem organizmu i zapobieganie nadmiernemu przegrzaniu, dzięki nagromadzonej warstwie tłuszczowej w tkance podskórnej
  • zgromadzony w jamie brzusznej zapobiega przemieszczaniu się, narządów
  • źródło wody- przytrzymują do 20% wody w organizmie, w czasie spalania 100g tłuszczu powstaje 107g wody
  • oszczędzają białka i chronią przed nadmiernym zużyciem witamin z grupy B
  • mają dużą wartość sytną – hamują wydzielenie soku żołądkowego oraz hamują ruchy żołądka
  • ich obecność w pożywieniu jest niezbędna dla utrzymania zdrowej skóry i włosów

W przemianach metabolicznych z 1g białek lub węglowodanów zyskujemy około 4 kcal energii, czyli o połowę mniej niż z tłuszczów… Stąd często tłuszcze nazywane są podstawowym źródłem energii lub jej skoncentrowanym źródłem… Wynika z tego, że obecność tłuszczów w pożywieniu jest niezbędna…

W przypadku fretek potrzebujemy dużej ilości energii, gdyż ich dzienne zapotrzebowanie wynosi od 200 do 300 kcal na 1kg m.c., a w okresie laktacji samicy i rozwoju maluchów, to zapotrzebowanie wzrasta aż 26-ciokrotnie do 5.000 kcal na 1kg m.c., co jest podyktowane szybkim metabolizmem fretek… Jak widzimy, potrzebna jest bardzo duża ilość energii, a same białka, czy trawione przez fretki w 28-44% (strawność kukurydzy – 28%, ryżu – 44%) węglowodany, a przyswojone tylko w połowie tych wartości (14-22%), nie mogą tych potrzeb w pełni zaspokoić… Wtedy też jest uzasadnione wprowadzenie do diety produktów bogatych w tłuszcze, zarówno zwierzęce, jak i roślinne, choć te drugie w ograniczonych ilościach…  

Oczywiście musimy dostarczać tłuszcze w odpowiedniej ilości i proporcji do innych składników pokarmowych, aby nie doprowadzić do zachwiania równowagi energetycznej, co spowoduje że w przemianach metabolicznych, nadmiar nie wykorzystywanej energii zostanie zamieniany w tłuszcz i zmagazynowany w tkance tłuszczowej (stłuszczenie)…

Wraz z tłuszczami dostarczamy niezbędnych kwasów tłuszczowych, które dzielimy na:

  • nasycone [NKT]: 
  • jednonienasycone [MUFA]: 
  • wielonienasycone [PUFA – WNKT]: *NNKT – niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe

Uważa się, że proporcja spożywanych, wyżej wymienionych kwasów tłuszczowych [NKT : MUFA : PUFA-NNKT] w diecie powinna wynosić jak 1:1:1, czyli w przeliczeniu na energię diety: 10%:10%:10%, z tendencją do zmiany: 1:1,2-1,3:0,7-0,8 [10%:13%:7%]…

Węglowodany (cukry proste i złożone)

Karmiąca samica wraz z mlekiem dostarcza maluchom około 3,1% węglowodanów (16% w suchej masie) w przetworzonej formie, w postaci cukrów prostych (laktoza – glukoza, galaktoza), ale od momentu gdy przechodzą one na stały mięsno-kostny pokarm, ta wartość powinna maleć, aż osiągnie maksymalny poziom w granicach 1% całego posiłku, ale można również z nich zrezygnować w diecie fretek… 

Zgodnie z normami żywieniowymi opracowanymi przez AAFCO (Association Of American Feed Control Officials) zapotrzebowanie zwierząt mięsożernych, w tym fretki, kota i psa  na węglowodany w diecie jest zerowe…

Zwierzęta mięsożerne nie posiadają enzymów trawiących węglowodany, tak więc brak aktywności amylazy ślinowej jest wyrównywany poprzez produkcję enzymów w trzustce… Dzięki temu organizm mięsożercy jest zdolny wykorzystać niewielką ilość węglowodanów… Dwucukry (np. laktoza, sacharoza) są stosunkowo trudno przyswajalne, a ich wysoka podaż może skutkować biegunką… Natomiast nadmiar cukrów złożonych (większość karm je zawiera), prowadzi do spowolnienia procesu trawienia, niestrawione cukrowce w jelicie grubym fermentują pod wpływem enzymów bakteryjnych, co często skutkuje produkcją gazów… Najpoważniejszą konsekwencją nadmiaru węglowodanów w diecie może być niewydolność bądź zapalenie trzustki (z przeciążenia) oraz może być przyczyną wielu schorzeń, od niestrawności i wzdęć począwszy, a na kamicach insulinomie, czy otyłości i cukrzycy skończywszy…

Biorąc powyższe pod uwagę, pamiętajmy iż fretki, jako szczególni mięsożercy, nie posiadają enzymów trawiących węglowodany i fruktozę…

Witaminy i minerały

Witaminy i minerały zostaną omówione szerzej w kolejnym podrozdziale „Diety fretek” – Żywienie – WITAMINY i MINERAŁY… 

Tabele ze składnikami pokarmowymi

Aby fretka i jej organizm, któremu dostarczamy „paliwa” w postaci pokarmu, funkcjonował poprawnie musimy zadbać, aby jej dieta była odpowiednio zbilansowana… W tym celu pomogą nam tabele z produktami żywnościowymi stosowanymi w diecie fretki, rozbitymi na czynniki pierwsze, czyli na kolejnych stronach znajdziesz składniki pokarmowe dla danego produktu, który może znaleźć się w menu naszych zwierzaków…

Na kolejnych stronkach przedstawię ponad 210 różnych produktów, które sama stosuję i które każdy może stosować w diecie swoich fretek… Łatwo policzyć, że przy takiej ilości asortymentu dany produkt (mięso, tłuszcz, dodatek żywieniowy), może wystąpić mniej niż dwa razy w roku… Zero monotonii, a w zamian dieta urozmaicona i zbilansowana, bo niedobory występujące w jednym produkcie żywieniowym zostają zrównoważone nadmiarami z drugiego, trzeciego, czy dwusetnego produktu…

Życzę powodzenia w komponowaniu urozmaiconych mieszanek dla swoich milusińskich… ;-)

by: Ana

foto:
1) ferretta.pl
© All rights reserved or Some rights reserved, publikacja powyższych zdjęć wymaga zgody autorów

literatura:
[1] „Tchórz” Marcin Brzeziński, Jerzy Romanowski, 1997
[2] „Hodowla tchórzy” Maria Bednarz, Andrzej Frindt, 1991
[3] „Fretki: warunki zdrowotne, hodowla, rozpoznanie i leczenie chorób” Maggie Lloyd, 1999
[4] „Biology and diseases of the ferret” Fox JG., 1988, 1998
[5] „Ferret husbandry, medicine, and surgery” John H. Lewington, 2000
[6] „Ferret for dummies” K. Schilling, 2007
[7] „How to read your report” Wellness Inc., 1993
[8] „Practical ferret medicine and surgery for the private practitioner” Finkler M., 1993
[9] „Ferret medicine and surgery” Brown S., 1992, 2001
[10] „Ferret breeding” James McKay, 2006
[11]  „Fretki – specyfika chowu pokojowego oraz najważniejsze problemy zdrowotne”, Dr Ewa Śmielewska-Łoś, lek. wet. Tomasz Piasecki, Magazyn Weterynaryjny vol. 11 nr 74/2002
[12] literatura wykładowa dla studentów weterynarii
[13] bryk.pl 

8
Dodaj komentarz

avatar
8 Comment threads
0 Thread replies
0 Followers
 
Most reacted comment
Hottest comment thread
2 Comment authors
adminFret Recent comment authors
  Subscribe  
najnowszy najstarszy oceniany
Powiadom o
admin
Gość

Składniki pokarmowe… odsłona druga… ;-)

admin
Gość

Fret przeczytaj ten temat: http://www.ferretta.pl/dieta/dieta-fretki/ … Masz podane procentowe składy diety… ;-)

Fret
Gość
Fret

Mogę jeszcze ostatnie pytanie :) Dawać mu kości czy nie?? Jak tak to mniej wiecej ile??

admin
Gość

Jeżeli fret nie jest przyzwyczajony do kości, to: – podawanie ich sporadycznie może skutkować niestrawionymi kawałkami w odchodach – układ pokarmowy może być nieprzyzwyczajony i nie trawić odpowiednio – mogą być podawane zbyt twarde kości – innym aspektem może być brak witaminowo-mineralny, który wspomaga trawienie – a jeszcze innym może być nadmiar tych kości w diecie Jajka można podawać ze skorupką… Przeczytaj skład malt-pasty i sam sobie odpowiedz, czy Twój fret musi ją jeść.. ;-) Tematy żywieniowe są „długimi” tematami… ;-)

Fret
Gość
Fret

Dziekuje za wskazówki. Bede sie ich trzymał. Królik bez kości. Tak naprawde to daje mu tylko kości z nóżek kurzych. Jak daje mu kości to w kupie jest pełno nie strawionych kawałków. To normalne?? Jak dużo dawać mu kości?? Malplaste kazał dawać weterynarz na odkłaczanie. To mu szkodzi?? Jajka przepiórcze dawać ze skorupką??

admin
Gość

Fret… to trochę minimalistyczny opis diety… Królik z kością czy bez?… Biorąc pod uwagę opis dodałabym jeszcze inne gatunki drobiu (indyk, kaczka, gęś) oraz wołowinę/cielęcinę, baraninę (II gatunku) w podrobach dodałabym serca, ozory i nerki, po skończeniu Furo-tone dałabym olej łososiowy… Malt-pastę bym wywaliła a zamieniła na pastę witaminową Calo-pet lub witaminy Felini Complete lub typowe dla zwierząt futerkowych Dolfos L 0,1%… Jajka ok… to tak skrótowo… ;-)

Fret
Gość
Fret

aaaaaaa i jeszcze daje mu ze trzy razy w tygodniu jajko przepiórcze w całości

Fret
Gość
Fret

Witam Panie /Panów Po pierwsze świetna stronka:) jak dla mnie najlepsza na jaka trafiłem. Mam takie pytanie (wiem ze wszystko jest napisane ale nie jestem pewien swoich poczynań) Moj Fredzio ma 7/8 miesiecy nie wiem czy go dobrze karmie wiec napisze co mu daje i prosze o jakiś komętaż. A wiec….. głównie daje mu nózki z kury w całości ze skórką z kosciami dostaje tez czasem mieso królika, raz w tygodniu żołądek+wątróbkę kilka krewetek. Codziennie do jedzenia daje mu Furo-Tone i malplaste na palcu i od czasu do czasu najdroższą karme dla małych kociąt (nie pamiętam nazwy) CZY TO WYSTARCZY???… Czytaj więcej »