Dlaczego witamina E (tokoferol) jest tak ważna?

Witamina E jest niezbędna w celu właściwego funkcjonowania systemu nerwowego i immunologicznego, a także prawidłowego działania mięśni (w tym serca)… Reguluje też procesy starzenia się organizmu… Ponieważ działa jako naturalny przeciwutleniacz, zwykle dodawana jest do tłuszczów spożywczych (lub znajduje się tam naturalnie), przeciwdziałając jełczeniu tłuszczu… Niedobór prowadzić będzie do chorób serca oraz degeneracji mięśni szkieletowych, skurczy mięśni i problemów z systemem nerwowym…

Dzienne zapotrzebowanie fretki na witaminę E mieści się w zakresie od 1,46 do 4,19mg (2,18-6,25 j.m.) na 1kg m.c.1

W diecie BARF, w celu dostarczenia zwierzakowi wymaganych ilości witaminy E, używamy naturalnych produktów takie jak żółtka (2,58mg), raki (2,85mg), masło (2,3mg), tłuszcz gęsi (2,7mg), siemię lniane (19,9mg), olej z kiełków pszenicy (149,4mg) lub zastępczo kropelki dostępne w aptece2… Alternatywnie można zaopatrzyć się np. w Tokovit, zawierający naturalną witaminę E o lepszej przyswajalności dla organizmu.[1]

Witamina E jest rozpuszczalna w tłuszczach i nadmierna jej podaż może doprowadzić do jej przedawkowania…

Rola witaminy E

  • należy do głównych antyoksydantów (przeciwutleniacz), który chroni komórki przed utleniaczami
  • zwalcza wolne rodniki i chroni kwasy tłuszczowe, zwłaszcza wielonienasycone przed utlenianiem do nadtlenków (molekuła witaminy E chwyta molekułę wolnego rodnika i przekształca ją poprzez redukcję elektronu lub jonu w obojętną, niegroźną substancję, która następnie zostaje wydalona z moczem)
  • bierze udział w dostarczaniu składników odżywczych do komórek
  • wzmacnia ścianę naczyń krwionośnych oraz chroni czerwone krwinki przed przedwczesnym rozpadem
  • naturalny składnik błon komórkowych
  • ochrona komórek mięśniowych, komórek wątroby, krwinek czerwonych, naczyń krwionośnych
  • udział w procesach odtruwania organizmu
  • rola w zapobieganiu i redukcji zmęczenia mięśni
  • udział w produkcji hormonów sterydowych w organizmie
  • zapobieganie infekcjom i urazom
  • niezbędna do prawidłowego funkcjonowania mięśni szkieletowych i mięśnia sercowego
  • używana do leczenia bezpłodności (warunkuje prawidłową spermatogenezę), zaburzeń mięśniowych, miażdżycy i chorób serca

Nadmiar witaminy E

Witamina E jest stosunkowo mało toksyczna… Przy spożywaniu jej w nadmiernych ilościach i przez dłuższy czas mogą wystąpić następujące objawy:

  • zaburzenia czynności przewodu pokarmowego
  • zmęczenie, osłabienie, omdlenia
  • bóle
  • osłabienie mięśni
  • zaburzenia widzenia
  • duża szkodliwość dla płodu w czasie ciąży
  • obniża krzepliwość krwi, osłabiając działanie witaminy K
  • zaburzenia odporności organizmu, metabolizmu hormonów przysadki, tarczycy i nadnerczy

Hiperwitaminoza witaminy E jest niemalże niemożliwa, gdyż normalnie 60% dawki dziennej wydalane jest wraz z kałem…

Niedobór witaminy E

Awitaminoza może być spowodowana:

  • leczenie lekami przeciwkrzepliwymi
  • niewydolnością wątroby
  • złym wchłanianiem tłuszczów
  • mukowiscydoza
  • celiakia (nietolerancja glutenu ze zbóż)

Objawy:

  • niedokrwistość i zwiększone ryzyko chorób sercowo-naczyniowych
  • niedokrwistość i obrzęki u noworodków i szczeniąt
  • uszkodzenie nerwów, rozdrażnienie, apatię, osłabienie, zła koordynacja ruchowa
  • zaburzenia funkcjonowania i osłabienie mięśni szkieletowych
  • rogowacenie i wczesne starzenie się skóry
  • gorsze gojenie się ran
  • pogorszenie wzroku
  • bezpłodność, poronienia

Występowanie

  • produkty zwierzęce: żółtka jaj kurzych, mleko, tran
  • produkty roślinne: olej z kiełków pszenicy a następnie całe ziarna zbóż i zielone warzywa liściaste jak sałata, szpinak oraz kapusta, czosnek, migdały, margaryna, pieczywo razowe, ryż, orzechy włoskie i ziemne, soja, oleje roślinne (słonecznikowy, sojowy, kukurydziany, z orzecha włoskiego), pestki słonecznika, brukselka i innych zielonolistnych warzywach

Uwaga!

  • W okresie rozwoju i reprodukcji, wymagana jest wysoka energetyczność pokarmu podawanego fretce… W tym okresie powinna spożywać minimum 40% białka i do 35% tłuszczu, w tym 1/3 powinny stanowić tłuszcze nienasycone… Przy takiej diecie należy zapewnić fretce wystarczającą ilość witaminy E, której niedobór może wywołać zapalenie tkanki tłuszczowej (choroba żółtego tłuszczu) i wiele innych komplikacji zdrowotnych…
  • Na każdy 1g tłuszczów nienasyconych w diecie fretek należy dodatkowo dodać 0,5mg witaminy E…
  • Płód czerpie witaminę E z zapasów matki, ale przechodzenie tego składnika przez łożysko jest powolne, dlatego tkanki noworodków nawet urodzonych przez matki żywiące się prawidłowo zawierają stosunkowo mało witaminy E… Mleko matki zawiera natomiast stosunkowo dużo witaminy E…

Ważne!

  • oporna na działanie temperatury (zwykłe gotowanie nie niszczy wcale witaminy E), ale ponowne podgrzewanie do temperatury 200oC oleju i tłuszczu (smażenie) niszczy większą część tej witaminy, podobnie jak zamrażanie
  • wrażliwa na działanie tlenu i światła oraz chemicznych środków utleniających
  • podczas blauszowania i suszenia warzyw oraz owoców straty tokoferoli są duże
  • estryfikowanie tokoferoli niektórymi kwasami nie tylko nie zmniejsza ale niekiedy zwiększa działanie biologiczne 
  • w obecności naturalnych lub sztucznie dodawanych przeciwutleniaczy trwałość witaminy E jest większa
  • najbardziej aktywny jest a-tokoferol, gdyż wykazuje 100% wchłanialności w organizmie
  • w kontakcie z żelazem i miedzią zanika
  • nadmiar witaminy E obniża poziom witaminy A w organizmie

RT = równoważnik a-tokoferolu

1 mg RT =

  • 1 mg alfa-tokoferolu
  • 2 mg beta-tokoferolu
  • 4 mg gamma-tokoferolu
  • 5 mg alfa-tokotrienolu
  • 25 mg beta-tokotrienolu
  • 25 mg gamma-tokotrienolu

Aktywność biologiczna tokoferoli

  • alfa-tokoferol 100%
  • octan-alfa-tokoferolu 21-100%
  • beta-tokoferol 50%
  • alfa-trienol 30%
  • gamma-tokoferol 10%
  • beta-trienol 5%
  • delta-tokoferol 3%

—–

1 ilości referencyjne podane są dla 1000g fretki (50g posiłku o wartości kalorycznej 200kcal) i należy przeliczać je odpowiednio do wagi fretki, np. dla 500g fretki wartości referencyjne mnożymy razy 0,5, dla 1500g, mnożymy razy 1,5, itd., itp.

2 zawartość witamin w 100g danego produktu

by: Ana

foto:
1) ferretta.pl
© All rights reserved or Some rights reserved, publikacja powyższych zdjęć wymaga zgody autorów

literatura:
[1] „Fretki: warunki zdrowotne, hodowla, rozpoznanie i leczenie chorób” Maggie Lloyd, 1999
[2] „Biology and diseases of the ferret” Fox JG., 1988, 1998
[3] „Tchórz” Marcin Brzeziński, Jerzy Romanowski, 1997
[4] „Hodowla tchórzy” Maria Bednarz, Andrzej Frindt, 1991
[5] „Ferret husbandry, medicine, and surgery” John H. Lewington, 2000
[6] „Ferret for dummies” K. Schilling, 2007
[7] „How to read your report” Wellness Inc., 1993
[8] „Practical ferret medicine and surgery for the private practitioner” Finkler M., 1993
[9] „Ferret medicine and surgery” Brown S., 1992
[10] „Ferret breeding” James McKay, 2006
[11] „Zasady żywienia”, Kunachowicz H., Czarnowska-Misztal E., Turlejska H., WSiP, 2007
[12] zdrowie.med.pl
[13] doz.pl